آلرژی فصلی در کودکان
آلرژی فصلی عارضهای شایع است که ممکن است کودک شما نیز به آن مبتلا شود.
آلرژیِ فصلی که تب بهاره نیز نامیده میشود، واکنش بدن به ذرات معلق در هوا (همانند گردهها یا قارچها) است. این نوع آلرژی در بعضی از زمانهایِ سال شدیدتر از زمانهایِ دیگر میشود، یعنی زمانیکه درختها، چمنها یا علفهای خاص گل میدهند یا زمانیکه قارچها، هاگهای خود را در هوا رها میکنند.ترکیبی از مستعد بودن از نظرِ ژنتیکی و وجودِ آلرژنها در محیط سببِ بروزِ آلرژی میشود. به نظر میرسد افرادی که تب بهاره دارند، از سیستم ایمنی بسیار حساس برخوردارند که همواره مراقبِ تهاجم مواد خارجی به بدن است. گردهها و قارچها واقعاً به هیچ وجه خطرناک نیستند، اما هنگامیکه یک کودک (یا بزرگسال) آلرژیک گردهها یا قارچها را با تنفس به درون بدنش میکشد، بدنِ او، آنها را به عنوان یک مهاجمِ خطرناک دیده و هیستامین و مواد شیمیایی دیگر را برای مبارزه با آن آزاد میکند. هیستامین موجب التهابِ بینی و مجاری تنفسی میشود و سایر مواد شیمیایی نیز موجب بروز نشانههایی چون آبریزش بینی، چشمهای اشکآلود و عطسههای مکرر برای تخلیه ماده آلرژیزا از بدن، میشوند.
چه موادی تبِ بهاره را راهاندازی میکنند؟
آلرژیزاترین گردهها از درختهای بدونِ گل، چمنها و علفهای کمپشت ایجاد میشوند. در بهار، درختهایی همچون بلوط، نارون و فان و همینطور چمنهایی از قبیل تیموتی، برمودا و ارچرد، موجب بروز این مشکل میشوند؛ در حالیکه در پایان تابستان و زمستان، مهمترین عواملِ به وجود آورنده مشکل معمولاً علفهایی از قبیل راگوید، درمنه و خار روسی هستند. گرده آنها کوچک، سبک و خشک است و به سادگی از طریق هوا پخش میشود. گرده گیاهان گلدار معمولاً سنگینتر از آن هستند که توسط هوا منتقل شوند و معمولاً موجب بروز آلرژی نیز نمیشوند. تقریباً نیمی از افرادی که تب بهاره دارند نسبت به گرده چمنها حساسیت دارند و راگوید نیز مرسومترین ماده آلرژیزا در این میان است.
قارچهای آلرژیزا، قارچهایی میکروسکوپی هستند که به قارچهای خوراکی مربوط میشوند. این قارچها در محیطِ بیرون در خاک، چمنها، برگهای افتاده و چوبهای در حال پوسیدگی (هر محدوده مرطوبی که هوا نتواند به خوبی در آن چرخش داشته باشد) رشد میکنند. در آب و هواهای سردتر، قارچها در طولِ زمستان در حال کمون به سر میبرند و در تابستان و اواخرِ پاییز به زندگی (و هوا) برمیگردند. در طولِ ماههای تابستان، مقدار قارچ موجود در هوا بیشتر از گردهها است و خوشبختانه اکثرِ هاگهای این قارچها، آلرژیزا نیستند.
در چه سنی افراد به آلرژی مبتلا میشوند؟
آلرژیِ فصلی به ندرت زیرِ سه سال شکل میگیرد؛ این مساله به این دلیل است که کودکانِ کم سن بیشترِ وقتشان را داخلِ خانه سپری میکنند.
هرچند میزان استعداد یک نفر برای آلرژی داشتن در کل عمر یکسان باقی میماند، اما نشانههای آلرژی میتوانند افزایش یا کاهش داشته باشند. تغییراتِ هورمونی در دوره بلوغ میتوانند باعث تخفیف آلرژی برای یک نفر و تشدید این نشانهها برای دیگری باشند. این مسئله تا حد زیادی به افراد بستگی دارد.
اکثر افراد در چه زمانی از سال به آلرژی فصلی دچار میشوند؟
این مسئله (بسته به شرایط کودک) متفاوت خواهد بود. مثلاً فصل گرده افشانیِ درختها ممکن است از ابتدای فروردین تا انتهای اردیبهشت باشد اما کودکی که حساسیت کمی نسبت به گرده دارد، تنها در طول هفتههایی که میزان گردهها بسیار بالاست، نشانههای آلرژی را احساس خواهد کرد، در حالیکه کودکی که حساسیت بالا داشته باشد ممکن است این نشانهها را در کل دو ماه حس نماید. دوم اینکه، کودک ممکن است بیش از یک نوع آلرژی داشته باشد که در این حالت ممکن است در تمام فصل آلرژی داشته باشد یا ممکن است تنها در فصلهای بهار و پاییز واکنش نشان دهد. هنگامی که بفهمید کودک شما نسبت به چه نوع گردهای آلرژی دارد میتوانید زمان احتمالی بروز آلرژی در کودکتان را تخمین بزنید زیرا فصل گرده افشانی برای هر درخت تقریبا در تمام سالها یکسان است.
آب و هوا چه تأثیری در تبِ بهاره دارد؟
آب و هوا میتواند تأثیر زیادی بر مقدار گرده موجود در هوا داشته باشد. به عنوان مثال، آب و هواهای گرم، خشک و پرباد به پخش گردهها کمک کرده و در نتیجه نشانههای آلرژی را افزایش میدهند. از سوی دیگر، افراد در روزهای بارانی، ابری یا بیباد معمولاً نشانه هایِ کمتری از آلرژی را بروز میدهند زیرا مقدار گرده در اطراف آنها کاهش مییابد. یک زمستان پُر باران و سرد و به دنبال آن یک موجِ زودرسِ گرما میتواند موجب افزایش گرده افشانی گیاهان شود. در این شرایط، حتی کودکانی که به طور طبیعی نشانههای آلرژی را نشان نمیدهند نیز ممکن است به عطسه دچار شوند.
هاگهای قارچها در هوایِ بیرون نیز در کل طول سال در آب و هواهای گرم تر وجود دارند، هر چند ماکزیمم آنها در ماه تیر (و در آب و هواهای سردتر، در ماه مهر) است.
چگونه میتوانم بفهمم که کودکم به تبِ بهاره مبتلاست یا خیر؟
نشانههای تب بهاره ممکن است بسیار مشابه با نشانههای سرماخوردگی معمولی یا دیگر انواع آلرژیها باشند. اگر کودک شما نشانههای زیر را داشته باشد، احتمالاً به تب بهاره مبتلا شده است:
-- آبریزش بینی با مخاط شفاف برای حدودا 4 هفته
-- بدون تب
-- اکثر مواقع خلق وخوی خوبی داشته باشد
در محیطهای بسته و داخل خانه، خصوصا در ماشین در حالیکه تهویه مطبوع آن روشن باشد، وضعیت بهتری داشته باشد (سیستمهای تهویه مطبوع، بخش عمدهای از گردهها را از هوایی که به ماشین وارد میشود، حذف میکنند).
اگر کودک شما بیش از دو هفته نشانههای سرماخوردگی را داشته است باید حتماً با پزشک تماس بگیرید. با این حال، اگر پزشک بیماری کودک را آلرژی تشخیص نداد، تعجب نکنید. کودکان شما غالباً سرماخوردگیهای پیاپی میگیرند و نشانههای سرماخوردگی دوم بلافاصله پس از اولی آغاز میشوند (خصوصاً اگر بچهها به تازگی به مهدکودک یا آمادگی رفته باشند).
مشخصترین نشانه آلرژی فصلی، برعکس آلرژی به محیط خانه یا آلرژی در کل طول سال (از قبیل آلرژی به بندپایان خانگی و بقایای بدن حیوانات)، این است که نشانهها ظرف 4 تا 10 هفته ناپدید شده و هر سال در یک موقع خاص ظاهر میشوند.
تب بهاره صرفاً یک ناراحتیِ ساده نیست. در این حالت کودکان نمیتوانند تمرکز کنند و پُر بودن دائمی بینیها بر خواب کودکان تأثیر میگذارد که در نتیجه در طول روز خسته بوده و ممکن است چرت بزنند. همچنین پُر بودن دائمی بینیها بدین معناست که بچهها مجبور هستند همواره از طریق دهان تنفس کنند که این مسئله میتواند بر آرواره و رشد کلامی آنها تأثیر بگذارد.
آیا میتوانم از ابتلای کودکم به آلرژیهای فصلی پیشگیری کنم؟
خیر. ابتلایِ کودک به آلرژیها تحتِ کنترل شما نیست؛ هر چند شما میتوانید با اقدامهایی جهتِ کاهش میزان قرار گرفتن کودک در معرض موادِ آلرژیزا، واکنشهای او را کاهش داده یا به تأخیر بیندازید. اگر شما یا همسرتان آلرژی دارید، احتمالِ ابتلایِ کودکتان به آلرژی نیز بالا خواهد بود؛ هرچند ممکن است کودک دقیقاً همان نوع آلرژی شما را نگیرد. اگر یکی از والدین آلرژی داشته باشد، احتمالِ ابتلای کودک 30% خواهد بود اما اگر والدین هر دو آلرژی داشته باشند، احتمال ابتلای کودک به 70% میرسد.
اگر احتمال میدهید که کودکِ شما شانسِ زیادی برای ابتلا به آلرژی دارد، اولین اقدام دفاعی این است که پنجرهها را ببندید و کودک را از مواد آلرژیزای داخل خانه دور کنید. سعی کنید اتاق خواب او تا حد امکان عاری از بندپایان خانگی باشد. این موجودات معمولترین عواملِ آلرژیزا بوده و غالباً موجب بروز آلرژی نسبت به مواد دیگر نیز میشوند. در موردِ آلرژنهای بیرون از خانه نیز تنها راه حداقلِ قرار گیری در معرضِ آنها است.
برگرفته از www.babycenter.com