این واکنش ها به طور طبیعی در بدو تولد وجود دارند و کودک را از بسیاری خطرات محفاظت می کنند، اما به تدریج با بزرگ شدن نوزاد و عدم احتیاج به این واکنش ها در طول سه تا 12 ماهگی، این واکنش ها به تدریج از بین می روند.

این واکنش ها برای بقای نوزاد ضروری هستند. در واقع این‌ها، واکنش های غریزی هستند که به صورت غیر ارادی انجام می گیرند، مانند مکیدن، چشمک زدن و ... .

نوزادان سالم و طبیعی بعد از تولد، قادر به انجام واکنش های زیر می باشند :

1- واکنش از جا پریدن (THE MORO REFLEX)

زمانی اتفاق می افتد که یک نوزاد در وضعیت خوابیده قرار گرفته باشد و یک صدای بلند و ناگهانی شنیده شود. نوزاد در این هنگام، به صدا، واکنش سریع و ناگهانی نشان می دهد و سر خود را به سمت عقب می برد و و دست هایش را به دو طرف می کشد.

این واکنش حدود ماه سوم تا ششم از بین می رود. هر گونه ناهماهنگی در انجام این واکنش، نوعی اختلال محسوب می شود .

عدم بروز این واکنش در نوزاد به منزله آسیب های عصبی در او می باشد.

این واکنش در بدو تولد توسط پزشک و یا کارشناس شنوایی‌سنجی بررسی می شود و در صورت وجود اختلال در این واکنش، به والدین کودک اعلام می شود تا بررسی های بیشتر جهت تشخیص قطعی برای نوزاد انجام گیرد .

2- واکنش مکیدن  (SUCKING REFLEX)

هنگامی که چیزی داخل دهان نوزاد قرار داده شود (انگشت دست یا پستانک و یا سینه مادر) واکنش مکیدن شروع می شود و نوزاد با قدرت تمام شروع به مکیدن می کند، طوری که مکیدن او با بلعیدن شیر هماهنگ شده است.

این واکنش تا ماه سوم و چهارم ادامه پیدا می کند و از آن به بعد، از بین می رود.

3- واکنش پلک زدن

هنگامی که نوری به طور مستقیم به چشم نوزاد تابیده شود، نوزاد باید بلافاصله چشمک بزند و نسبت به نور واکنش نشان دهد.

4- واکنش گالانت  (GALANT REFLEX)

هنگامی که نوزاد را به روی شکم بخوابانید و با استفاده از انگشت دست، به آرامی بر روی پشت کودک (از قسمت سر تا باسن نوزاد) ضربه بزنید، نوزاد باید به سمت محلی که ضربه زده اید، واکنش نشان دهد و خم شود. این واکنش در طی ماه اول تا سوم از بین می رود .

5- واکنش مردمک (PUPILLARY REFLEX)

هنگامی که نوزاد را از مکانی تاریک به یک مکان روشن می برید، باید نسبت به این تغییر وضعیت عکس العمل نشان دهد و مردمک های چشمش تنگ شود. هر دو مردمک باید به یک اندازه تنگ شوند. این واکنش نباید از بین برود .

6- واکنش در جا گام برداشتن (STEPPING REFLEX)

هنگامی که نوزاد را راست نگه دارید، اگر پای نوزاد با سطح صافی (مثل زمین) تماس داشته باشد، او حرکاتی شبیه به گام برداشتن از خود نشان می دهد.

این واکنش در 3 تا 4 ماهگی ناپدید می شود، ولی در حدود 10 تا 15 ماهگی به صورت حرکات ارادی در کودک به وجود می آید تا کودک بتواند راه رفتن را آغاز کند.

7- واکنش بابینسکی یا واکنش کف پا (BABINISKY REFLEX)‌

واکنش بابینسکی یکی از نشانه های مهم سلامت نوزاد می باشد. این واکنش به صورت خم شدن انگشت شست پا به طرف بالا و باز شدن انگشتان از یکدیگر، هنگام تحریک کف پا می باشد.

این واکنش از ماه ششم تا نهم از بین می رود.

وجود این واکنش بعد از دو سالگی نوعی اختلال محسوب می شود.

امروزه پزشکان واکنش بابینسکی را به عنوان حرکت رو به بالای شست پا می دانند.

8- واکنش چنگ زدن (GRASPING REFLEX)

هنگامی که شیئی (مثلا انگشت مادر) را در کف دست نوزاد قرار می دهیم، نوزاد شروع به گرفتن آن شی می کند. این واکنش در مورد انگشتان پا هم صدق می کند، طوری که با قرار دادن شیئی روی انگشتان پای نوزاد، انگشتان او به سمت پایین خم می شوند و سعی در گرفتن آن شی دارند.

این واکنش برای انگشتان دست در حدود ماه ششم از بین می رود و برای انگشتان پا، در حدود ماه نهم تا دهم از بین می رود .

9- واکنش جستجو یا ردیابی (ROOTING REFLEX)

هنگامی که با انگشت گونه نوزاد و یا گوشه دهان او را تحریک می کنیم، پاسخ نوزاد به این تحریک، چرخاندن سر به سمت محرک و باز کردن دهان به دنبال محرک می باشد.

این واکنش برای یافتن سینه مادر می باشد و معمولا در ماه سوم و یا چهارم از بین می رود .

10- واکنش نامتقارن تونیک گردن (TONIC NECK REFLEX)

هنگامی که سر نوزاد به یک سمت خم می شود، دست و پا به سمت مقابل خم می شوند. این وضعیت مانند حرکت شمشیر باز می باشد.

این واکنش باید در سن شش ماهگی از بین برود و اگر باقی بماند، نوزاد قادر به کنترل وزن خود نمی باشد و توانایی راست کردن دست خود و کشیدن پاهای خود به حالت خزیدن را ندارد، به عبارت دیگر چنانچه سر نوزادی را که به پشت خوابیده، به طور ناگهانی به یک طرف برگردانیم، نوزاد دست و پای سمت چرخش را کاملا باز کرده و دست وپای سمت مقابل را جمع می کند.

این واکنش در سن 5 تا 6 ماهگی از بین می رود.

تذکر

این واکنش ها همگی بعد از تولد نوزاد سالم و طبیعی وجود دارند و به تدریج در طی سال اول زندگی نوزاد از بین می روند.

این واکنش ها توسط ساقه مغز کنترل می شوند و کاملا غیر ارادی می باشند.

برگرفته از سایت پرستاران دانشگاه بقیه الله.

به مناسبت ۱۸ اردیبهشت روز جهانی تالاسمی و به یاد همه کودکان تالاسمی که در کشورمان کم هم نیستند:

تالاسمی یك واژه یونانی است كه از دو كلمه تالاسا Thalassa به معنی دریا و امی Emia به معنی خون

گرفته شده است و به آن آنمی مدیترانه‌ای یا آنمی كولی و در فارسی كم خونی می‌گویند. تالاسمی یك

بیماری همولتیك مادرزادی است كه طبق قوانین مندل به ارث می‌رسد. اولین بار یك دانشمند آمریكایی

 به نام دكتر كولی در سال ‌١٩٢٥ آن را شناخت و به دیگران معرفی كرد.

حوادث ترافیکی:

بهتر است حمل ونقل کودك با وسیله نقلیه ایمن درآغوش مراقبین باشد و نکات ایمنی از قبیل بستن کمربند رعایت کنید

ایمنی و پوشش مناسب را رعایت کنید.

صندلی عقب اتومبیل ایمن ترین محل براي کودکان درهنگام رانندگی می باشد.

براي کودکان کم سن ازصندلی مخصوص کودك در اتومبیل استفاده کنید.

ازایمن بودن محیط بازي کودك اطمینان حاصل کنید.

قوانین ایمنی رفت وآمد به مدرسه ومهارت هاي ایمنی وگذر ازپیاده رو را به کودك بیاموزید.

 سوختگی

در زمان بغل کردن کودکتان، مایعات داغ و چاي ننوشید و سیگار نکشید.

کودك را ازموقعیت هایی که درآن داغ و وسایل سوزاننده (ازقبیل سماور ،بخاري ،اجاق ،کرسی، منقل واتو)وجود دارد دورنگه دارید.

پیش ازحمام کردن کودکتان ،دماي آب را با پشت دست خودامتحان کنید تا مطمئن شوید که آب ولرم می باشد.

لوازم داغ یا ظرف هاي حاوي مایعات داغ راروي میز نگذارید.

درپریزهاي برق، محافظ پلاستیکی قراردهید.

ظروف خوراك پزي ومایعات داغ را دورازدسترس کودکان قرار دهید.

 سقوط

هرگز کودکتان را وقتی محافظ گهواره یا تخت ،باز یا پایین است تنها نگذارید.

هرگز کودکتان رادرجاي هاي بلند مانند میز،تخت خواب بدون محافظ ،نیمکت وصندلی تنها رها نکنید.

ساك حمل شیر خوار را اززیر بگیرید.

درهیچ سنی کودك را در روروك نگذارید.

محافظ درابتدا و انتهاي راه پله ها قرار دهید.

روي پنجره ها محافظوقفل قراردهید.

بالا و پایین رفتن ازپله رابه کودك بیاموزید.

قوانین ایمنی دوچرخه سواري (کلاه ایمنی و...)رابه کودك آموزش دهید.

مطمئن شوید محل بازي کودك ایمن است.

کیسه هاي پلاستیکی یا بادکنک هارا نزدیک کودك قرار ندهید.

 غرق شدگی وخفگی

هرگز کودك خود رادرتشت آب یا وان تنها رها نکنید وهمیشه با یک دست ازکودك حفاظت کنید.

اشیاي کوچک یا نوك تیز رادورازدسترس کودکان قرار دهید.

شیرخوار راقنداق نکنید و شکم کودك را محکم نبندید.

محیط زندگی کودکتان را عاري ازدود (سماور،منقل و...)نکه دارید.

کمک هاي اولیه واحیاي قلبی عروقی شیرخوار رابیاموزید.

سطل ها،تشت ها وحوضچه ها راخالی نگهدارید.

استخرها راازچهار طرف حفاظ دار کنیدودرب ورودي آنها رابسته نگه دارید.

سیم تلفن ،سیم هاي الکتریکی ،نوارهاي پرده وکرکره رااز نزدیک تخت خواب یا محل بازي کودکتان دورکنید.

درهنگام خواب کودك رابه پشت یا به پهلو بخوابانید.

 عفونت ادراری می تواند هر یک از قسمت های دستگاه ادراری را درگیر کند. این قسمت ها عبارت اند از: کلیه ها، مثانه و مجرای ادراری ( مجرای ادراری، لوله ای است که ادرار را از مثانه به خارج هدایت می کند) . در اغلب موارد بخش عفونی ، پوشش مخاطی مثانه است. به این بیماری سیستیت اطلاق می شود. ابتلا به عفونت ادراری در دخترها بیشتر از پسرها دیده می شود زیرا مجرای ادراری در دختران کوتاهتر بوده و احتمال انتقال عفونت به مثانه بیشتر است. بندرت یک اختلال ساختمانی در دستگاه ادراری سبب بروز عفونت ادراری می شود. شایع ترین علامت عفونت ادراری، درد هنگام دفع ادرار و بروز تکرر ادرار است. عفونت ادراری را همیشه باید جدی تلقی کرد.

علائم احتمالی:

- درد یا سوزش هنگام دفع ادرار،- تکرر ادرار که گاه می تواند سبب شب ادراری در کودکانی شود که قبلاً کنترل ادرار در شب را پیدا کرده اند،
- تب،
- بوی تند ادرار و کدرشدن رنگ آن،
- درد در قسمت پایین شکم،
- درد پایین کمر (درصورت عفونت قسمت های فوقانی سیستم ادراری و کلیه ها).

نخستین اقداماتی که شما می توانید انجام دهید:

۱- اگر کودک از درد هنگام ادرار شکایت دارد نخست درجه حرارت بدن او را برای اطمینان از وجود تب کنترل کنید؛۲- بو و رنگ ادرار را بررسی کنید؛
۳- برای افزایش حجم ادرار و کمک به کار کلیه ها مایعات فراوان به کودک بدهید؛
۴- در صورت وجود درد در پشت و کمر، از یک کیسه آب گرم استفاده کنید؛
۵- در صورت وجود درد در هنگام ادرار کردن حتماً با پزشک مشورت کنید.

اقداماتی که پزشک انجام می دهد:

- پزشک نخست کودک را به دقت معاینه کرده و برای تشخیص قطعی عفونت و نوع عامل میکروبی یک آزمایش در خواست می کند و در صورت تشخیص عفونت از یک دوره درمان آنتی بیوتیک مناسب استفاده می کند؛- ممکن است لازم باشد پس از اولین حمله تشخیص داده شده عفونت ، آزمایش های اختصاصی تر (مثل عکس و اسکن از کلیه ها) انجام شود؛
- در صورت عود مجدد عفونت ممکن است لازم باشد کودک را برای بررسی اختلالات ساختمانی دستگاه ادراری به یک متخصص اطفال ارجاع داد.

برای پیشگیری از عود عفونت:

به کودک یاد بدهید که حتماً بعد از استفاده از دستشویی ، محل خروج ادرار را به طور صحیح با آب بشوید ( از جلو به عقب ).

سلامت نیوز :ژیاردیازیس از مهمترین و شایعترین عفونت های انگلی روده ای در سراسر دنیا است و بر اساس نتایج مطالعات اخیر در کشورمان، کودکان سه تا هشت سال بیشتر دچار این عفونت می شوند.
سیده زهرا خادمی کارشناس ارشد انگل شناسی پزشکی در گفتگو با باشگاه خبرنگاران تصریح کرد: عفونت های انگلی روده ای جزو شایعترین بیماری های عفونی در دنیا است و بالاترین درصد آلودگی به این عفونت ها نیز در کودکان مشاهده می شود.

وی گفت:علت شیوع بالای عفونت های انگلی روده ای در کودکان وضعیت ایمنی آنها است، چرا که به سبب پایین بودن سطح ایمنی و تماس بیشتر با خاک و مواد آلوده کننده و نیز رعایت نکردن موازین اولیه بهداشتی،‌کودکان بیشتر از بزرگسالان در معرض ابتلا به انگل ها قرار دارند.

خادمی با بیان اینکه ژیاردیازیس از مهمترین و شایعترین عفونت های انگلی روده ای در سراسر دنیا است،افزود: در اکثر تحقیقات انجام شده در نقاط مختلف کشور، عفونت ژیاردیازیس شایعترین تک یاخته انگلی گزارش شده بوده است.

وی تأکید کرد:عفونت ژیاردیا می تواند باعث بروز مشکلاتی همانند کاهش وزن، کند شدن روند رشد، بی اشتهایی و اختلال در جذب ویتامین های محلول در چربی در افراد آلوده شود.

خادمی تأکید کرد:بر اساس نتایج مطالعات اخیر در کشورمان، شیوع عفونت انگلی روده ای ژیاردیازیس در کودکان بیشتر دیده می شود، به طوری که آمار مبتلایان به این عفونت در کودکان سه تا هشت سال بیشتر از دیگران است.

وی یادآور شد:در مطالعات انجام شده بیشتر کودکان به فرم کیست تک یاخته آلوده بودند که ماهیت مزمن آلودگی به انگل ژیاردیا، دفع دوره ای و غیر تهاجمی بودن آن موجب افزایش موارد آلودگی فاقد علامت عفونت می شود که این افراد می توانند به عنوان حاملان بدون علامت باعث انتقال این عفونت شوند.

این کارشناس ارشد انگل شناسی پزشکی گفت:همچنین ارتباط معنی داری بین میزان تحصیلات والدین و آلودگی به انگل ژیاردیا نشان داده شد که این امر بیان کننده این است که با افزایش سطح سواد والدین، میزان آلودگی به این عفونت انگلی کاهش یافته است.

وی اظهارداشت:در مطالعات انجام شده تأثیر قوی و قابل توجه موقعیت اقتصادی، اجتماعی و فاکتورهای محیطی بر میزان شیوع آلودگی های انگلی روده ای مشخص شده و خانواده هایی که سطح درآمد و آگاهی بیشتری دارند،کمتر به انگل ها آلوده می شوند.

خادمی خاطرنشان کرد:عفونت انگلی ژیاردیازیس تقریباً در تمام نقاط کشور دیده می شود، اما شیوع این عفونت روده ای در مناطق جنوبی کشور بیشتر از سایر مناطق است.

برگرفته از سایت تخصصی کودکان

    بسیاری از پژوهشها نشان داده اند که تغذیه ناقص چه در دوره پیش از تولد وچه پس از آن در رشد هوشی کودک تاثیر سوء به جای می گذارد. بر اساس برخی پژوهشها چنانچه کودکانی که از تغذیه مطلوب برخوردار نبوده اند را تحت رژیم غذایی مناسب قرار دهند ٬پس از مدتی بهره هوشی آنان تا اندازه ای افزایش نشان می دهد.

     از جمله مواد غذایی لازم برای کودکان مواد پروتئینی است که کمبود آن بر رشد دستگاه عصبی و در نتیجه برهوش تاثیر نامطلوب بر جای می گذارد.

     علاوه بر مواد پروتئینی ٬ انواع ویتامینها( A ٬C٬ D ٬E٬) و بعضی از مواد معدنی مانند کلسیم و منیزیم در این مورد نقش بسزایی دارند.

برگرفته از مقاله دکتر حسن پاشا شریفی( با تشکر از همکاران واحد درمانگاه )

متاسفانه به دليل عدم اطلاع از عامل ايجاد کننده بيماري، در حال حاضر راهي براي پيشگيري از ابتلا به بيماري وجود ندارد.

برگرفته از سایت تخصصی کودکان

    وبا يك بيماري اسهالي واگيردار و خاص انسان است كه توسط نوعي باكتري بنام ويبريوكلراايجاد ميشود . اين بيماري درصورت عدم پيشگيري و درمان به موقع ومناسب ،بسيار كشنده است اين بيماري بيشتر در نقاط گرم و مرطوب و درتمام ماههاي سال به خصوص از ارديبهشت تا آبانماه ديده ميشود . بيماران وبايي بطور مشخص دچار اسهال آبكي همراه به كم آبي شديد ميشوند .

علائم باليني :

v اسهال آبكي حجيم وسريع السير و جهيده ، بادفعات اجابت مزاج غير قابل شمارش وبسيار زياد

v اسهال بدون تب وبدون دل درد و بدون زور پيچ شكم

v گرفتگي و درد عضلات پشت ساق پا

v عطش وتشنگي فراوان

v كم شدن ياقطع ادرار

نكته :

درصورت عدم جايگزيني سريع مايعات و املاح بدن (كلرورسديم ...پتاسيم ....) 25 تا 50 درصد موارد مبتلا به بيماري و با منجر به مرگ ميشوند .

اولين شكايت بيمار،احساس غرغر شكم است . سپس اسهال آبكي و لعاب برنجی واكثراً بدون بو ايجاد ميشود

راههاي انتقال بيماري وبا ومنابع شايع اين بيماري :

الف )راه تماس مستقيم :

بيماري ميتواند از طريق دستهاي آلوده تماس با مواد دفعي واستفراغ بيماران ويا وسايل ولوازم آلوده به مدفوع بيمار منتقل شود .

ب)راه تماس غير مستقيم :

v مصرف آب آلوده به مدفوع «آلودگي اب توسط مدفوع بطور ثانوي ، دفع ناصحيح فاضلاب و نشت آن به آب آشاميدني » منابع آب حفاظت نشده ماننده چاهها ، درياچه ها ، استخرها جوي ها .....

v استحمام يا شستشوي لوازم آشپزخانه درآب آلوده

v شستشوي سبزيها و ميوه ها با آب آلوده

v يخ آلوده كه از آب آلوده تهيه شده باشد

v غذاهاي آلوده كه درخارج از يخچال نگهداري شوند ، و انبار كردن غذاهايي همچون شير ، برنج پخته ، تخم مرغ و...درخارج از يخچال

v غذاهايي دريايي نپخته و خام مثل صدف ، ماهي و...

v تغذيه كودكان ونوزادان با بطري (آلوده ) به جاي شير مادر ، نيز ميتواند يك عامل انتقال بيماري باشد .

نكته :

د رمواقع ابتلابه اسهال حاد آبكي شديد با دفعات بسيار زياد ، سريعاً به پزشك مراجعه نمائيد . ضمن درمان سريع كم آبي درمطب يا درمانگاه نمونه برداري از مدفوع جهت كشف سريع بيماري وبا به عمل مي آيد .

درمان :

ميتوان با جبران وفورمايعات واملاح از دست رفته بدن كه دراثر اسهال ايجاد شده است وباي التور را به خوبي و با موفقيت درمان نمود . براي اين منظور از مايع درماني خوراكي (ORS) به مقادير زياد بايستي استفاده نمود . بهترين محلول خوراكي براي جبران كم ابي واملاح از دست رفته بدن ، محلول او-آر –اس است . البته درموارد جدي و شديد اسهال علاوه برروش خوراكي به تزريق داخل وريدي سرمهاي حياتي نيز نياز مي باشد .

راههاي پيشگيري از بيماري اسهالي : (ازجمله وبا)

1-از آب آشاميدنی سالم استفاده شود

2-درمناطقي كه دسترسي به آب تصفيه شده و لوله كشي وجود ندارد و از آب چاهها ، تانكرها ، آب
چشمه ها ...استفاده مي گردد حتماً قبل از مصرف آب ، آب جوشانيده و يا كلر زني شود

3-از ميوه جات وسبزيجات شسته شده و درخارج شهرها و درطي مسافرت نيز از آبهاي بسته بندي ويا جوشیده استفاده كنيد .

4-قبل از تهيه و توزيع غذا ، قبل از خوردن غذا و قبل از شيردادن به كودك حتماً دستها با آب و صابون شسته شود .

5-درموارد زير بايستي دستها با آب و صابون كامل شسته شوند:

v بعد از اجابت مزاج

v بعد از شستن وتميز كردن كودك

v بعد از دست زدن به مواد غذايي خام نظير سبزيجات ، گوشت ، مرغ ، ماهي

6-از خريد و مصرف غذاهاي آماده و غير بهداشتي ازافراد دوره گرد و ساير فروشگاههايي كه رعايت مسائيل بهداشتي را نمي نمايند بخصوص آبميوه – معجون –بستني و انواع هويچ و شيرموز – شربت و....خودداري گردد .

7-درآب رودخانه ها و جويها و يا استخرهاي آلوده شنا نكنيد .

8-مواد غذايي را ازدسترس مگس و آلودگيهاي ديگر دور نگهداريد .

9-از يخ هاي موجود در بازار فقط جهت سردكردن بدون تماس مستقيم با مواد غذايي پخته و يا آب و ساير نوشيدنيها استفاده شود .

10-از مصرف غذاهاي نيم پخته يا خام به شدت خودداري كنيد .

11-غذاهايي ميل شوند كه تازه پخته شده و هنوز كاملاً گرم هستند

12-درطول سفر درصورتي كه امكان شستشو ،انگل زدايي وضد عفوني نداريد از مصرف سالاد خودداري شود

برگرفته از سایت مرکز بهداشت ثامن

۱- پوشيدن كفش در خانه:
بچه‌ها روي زمين يا فرش به طور دائم راه مي‌روند كه ممكن است آلوده به مواد شيميايي، يا آلودگي‌هاي كف كفش باشد كه از بيرون خانه به داخل آورده شده باشد. آن‌ها همچنين دائما به دنبال هر چيزي هستند تا به دهان ببرند و به اصطلاح مانند جاروبرقي عمل مي‌كنند! اين ذرات مي‌‌تواند به هر شكلي در اثر تماس با زمين و فرش آلوده شده باشد.
راه حل پيشنهادي:
قبل از ورود مهمان به خانه، از او بخواهيد كه بدون كفش وارد خانه شود. در مورد كساني كه نمي‌توانيد اين درخواست را از آنان داشته باشيد، يك پادري ضخيم و از نوع مرغوب جلوي در خانه (خارج از خانه) بيندازيد تا به خوبي كف كفش‌شان را تميز كنند؛ و يك پادري نرم‌تر جلوي در، (داخل خانه) بيندازيد تا ذرات باقي‌مانده كف كفش را با آن بخوبي تميز كنند.
2- حمام كردن هر روز كودك:
اين كار براي اغلب بچه‌ها خوب است ولي ضروري نيست.
اگر كودكتان پوست حساسي دارد، بهتر است كه هر چند روز يكبار او را حمام كنيد. (دفعات استحمام كودك به نوع پوست او بستگي دارد).
حمام روزانه براي بعضي از بچه‌ها باعث به هم خوردن pH پوست مي‌شود كه اين خود باعث رشد باكتري‌ها و قارچ‌هاي روي پوست شده، پوست را خشك و خشن مي‌كند و اين حالت ممكن است باعث ايجاد اگزما (eczema) (حساسيت پوستي) شود.
راه حل پيشنهادي:
در صورت حمام نكردن شبانه (هر شب) كودك، خود را سرزنش نكنيد، چرا كه شستشوي مداوم و روزانه باعث آزار و تحريك زياد پوست كودك مي‌شود (پوست او از هر نوعي كه باشد).
3- مشاوره با افراد پرمدعا!
مشاوره با اين افراد باعث ايجاد مشكل براي كودكتان مي‌شود.
به عنوان مثال افرادي كه ممكن است به عنوان پرستار خانگي از كودكتان نگهداري كنند ولي هيچ تجربه يا اطلاعي در اين زمينه نداشته باشند.
راه‌ حل پيشنهادي:
از پزشك، مادرتان يا فرد با تجربه ديگري كمك بخواهيد؛ در صورتي كه كودك را به آن‌ها مي‌سپاريد، دستورالعمل‌هاي لازم را با زبان ساده و مختصر برايشان يادداشت كنيد تا طبق آن عمل كنند.
4- درمان علائم سرماخوردگي بدون مراجعه به پزشك:
تركيباتي كه داراي پسودوافدرين (Pseudoephedrine) هستند به واقع خطرناك‌اند!
هرگز فكر نكنيد كه با مصرف اين داروهاكودك بهتر مي‌شود!
عوارض جانبي اين دارو خيلي خطرناك است و لازم است تنها در صورت تجويز پزشك مصرف شود.
راه‌ حل پيشنهادي:
در مصرف اين دارو براي كودك زير سه ماه از پزشك راهنمايي بخواهيد، حتي براي داروهاي ساده (مثل استامينوفن).
استامينوفن تب را كاهش مي‌دهد، ولي توجه داشته باشيد كه تب ممكن است نشانه مشكلي باشد كه نياز به مراقبت پزشكي داشته باشد.
براي بچه‌هاي بزرگ‌تر، مي‌توان قبل از رسيدن به پزشك از استامينوفن استفاده كرد، آن‌هم فقط در مواردي مثل: كاهش ناراحتي و درد هنگام دندان درآوردن و تخفيف علائم سرماخوردگي.
توجه: هميشه به ياد داشته باشيد كه عدم درمان مناسب و كامل مي‌تواند پيامدهاي ناخوش‌آيندي به دنبال داشته باشد.
5- استفاده از قاشق يا مسواك مشترك:
گاهي مادران براي تميز كردن پستانك آلوده كودك آن را به دهان خود مي‌برند و يا براي چشيدن غذاي او، از قاشق كودك خود استفاده مي‌كنند! اين كار سبب انتقال آلودگي شده و ممكن است باعث انتقال بيماري يا پوسيدگي دندان كودكش شود.
«بزاق» آلودگي را از بين نمي‌برد و از اين طريق باكتري‌هاي دهان به راحتي به كودك منتقل مي‌شود.
بنابراين مراقب باشيد باكتري‌هاي دهانتان به كودك منتقل نشود، حتي زماني كه هنوز كودك دندان در نياورده تا به اين وسيله بخواهيد از مشكلات شايع دنداني او نيز پيشگيري كنيد.
راه‌ حل پيشنهادي:
به طور مرتب به دندانپزشك مراجعه كنيد تا با جرم‌گيري باعث كاهش آلودگي و رشد باكتري‌ها شويد.
دوبار در روز مسواك بزنيد و يك بار در روز از نخ دندان استفاده كنيد. اگر آدامس مي‌جويد، از نوع كم شيريني آن استفاده كنيد.
حتي براي چشيدن طعم غذاي كودك يا آزمايش سرد و گرم بودن غذا، از قاشق او استفاده نكنيد.
6- تعويض شير خشك بچه به دليل عدم تحمل و برگردان شير (رفلاكس):
تعويض مكرر شير خشك بچه، پزشك را در مواردي مثل تشخيص آلرژي يا برگرداندن شير يا ... دچار مشكل مي‌كند.
راه‌ حل پيشنهادي:
با پزشك كودكتان در مورد بررسي علل مشكلات كودك مشورت كنيد، بخصوص در مواردي كه كودك وزن نمي‌گيرد يا كاهش وزن دارد، يا مواردي كه در مدفوع او خون مي‌بينيد كه ممكن است اين مشكلات به نوع شيرخشك مصرفي او بستگي داشته باشد.
در مورد رفلاكس (برگرداندن شير)، انواع سرشيشه را براي كم كردن ورود هوا به دهان كودك آزمايش كنيد.
نيم ساعت پس از تغذيه كودك با شير، او را به حالت ايستاده (عمودي) نگه داريد. بهتر است به جاي وعده‌هاي پرحجم از مقدار كم حجم استفاده كنيد. گاهي كودك براي جلب توجه شير را برمي‌گرداند كه گاهي اين كار به صورت عادت در مي‌آيد، در اين صورت بهتر است از يك صندلي كه حالت فنري دارد (مثل Carrier) براي نشاندن او استفاده كنيد.
7- پوشانيدن لباس زياد به بچه براي جلوگيري از سرماخوردگي:
چند روز پس از تولد، نوزاد بخوبي مي‌تواند دماي بدن خود را تنظيم كند. پوشاندن چند لباس روي هم، باعث كم آبي و بي‌حالي نوزاد مي‌شود.
گرم كردن زياد نوزاد به هنگام خواب باعث كاهش توانايي تنفسي او مي‌شود، كه اين حالت باعث افزايش خطر SIDS 1 مي‌شود.
1- (SIDS) : سندروم مرگ ناگهاني است كه معمولا هنگام خواب اتفاق مي‌افتد.
راه‌ حل پيشنهادي:
در داخل و يا خارج از منزل، همان تعداد لباسي كه خود پوشيده‌ايد، به نوزاد بپوشانيد.
در تابستان يا زمستان، در صورت متعادل بودن هواي اتاق و احساس راحتي خود، لباس نرم و سبك به كودك بپوشانيد.
ممكن است كودك احساس گرما و عدم تحمل را به صورت گريه كردن و يا قرمز شدن (به خصوص در ناحيه صورت) نشان دهد.
8- وقتي كودك بيمار به نظر مي‌رسد، دماي بدن او را اندازه نمي‌گيرند:
والدين اغلب با نگاه يا لمس كودك مي‌گويند به نظرم گرم نيست! طبق نظر پزشكان در نوزادان زير سه ماه، دماي 5/38 و بالاتر ممكن است نشانه عفونت باشد كه بايد به مركز اورژانس (فوريت‌هاي پزشكي) يا مطب پزشك مراجعه كرد.
راه‌ حل پيشنهادي:
اگر دماي بدن كودكتان طبيعي به نظر نمي‌رسد، از دماسنج داخل مقعد و يا زيربغل و يا در مواردي كه نمي‌توانيد از هيچ‌كدام استفاده كنيد، دماسنج پيشاني را جهت تعيين درجه حرارت كودك به كار ببريد و از حدس و گمان بپرهيزيد.
9- والدين اجازه ورود هواي تازه به اتاق كودك را نمي‌دهند!
ريه‌هاي كوچك كودك در برابر دود سيگار، مواد آلرژي‌زا، بوي مواد رنگي يا بويي كه از لوازم خانگي نو استشمام مي‌شود، بسيار آسيب‌رسان و مضر است.
مطبوع‌كننده‌هاي هوا اين مشكل را برطرف نمي‌كنند، چون ذرات را در هوا پراكنده مي‌كنند.
براساس مطالعات؛ برخي از بيماري‌ها مثل: اسهال، گوش‌درد و علائم ديگر ناراحتي‌هاي نوزادان به علت استفاده از همين دستگاه‌هاست.
بعضي از تصفيه‌كننده‌هاي الكتريكي هوا، همه جا را تميز نمي‌كنند ولي باعث خروج ازن (كه يك آلوده‌كننده هواست) مي‌شوند.
راه‌ حل پيشنهادي:
پنجره‌هاي اتاق كودك را 10 دقيقه در روز باز بگذاريد.
گياهان آپارتماني به خصوص سرخس، گل سوسن يا زنبق و نخل، باعث كاهش دي‌اكسيد كربن و بخارات شيميايي و در نتيجه سبب تميزي هوا مي‌شوند.
يك كاسه از محلول جوش شيرين هم مي‌تواند بوي بد اتاق را جذب كند. البته يك دسته گل تازه چيده شده هم مي‌تواند كار جوش‌شيرين را بكند!

برگرفته از سایت ایران ویج

     هپاتيت از نظر لغوي به معناي التهاب در كبد است عوامل متعددي سبب اين بيماري مي شوند كه از همه مهمتر ويروس ها هستند، ويروسها موجودات ميكروسكوپي هستند كه با ورود به بدن انسان موجب بيماري مي شوند . بسياري از عناصر ويرال قادر به ايجاد هپاتيت در نوزادان هستند، پنج ويروس هپاتوتروفيك Hepatotrohic هپاتيت (HAC)A ، هپاتيت(HCV)C هپاتيتD هپاتيتE كه بعنوان تظاهر بيماري اوليه ، خود سبب هپاتيت مي شوند.

هپاتيتA

     يك گروه از ويروسهاي هپاتيت Aاست كه باعث انقباض روده ها و التهاب كبد مي شود و منجر به نكروز سلولهاي كبدي مي گردد.Hepatotrophie هپاتيت A (HVC) مزمن نمي شود و نشان دهنده اين است كه برخورد بين ويروس و ميزبان با آنچه كه در عفونت با Aويروس هپاتيت B مشاهده مي شود ، متفاوت است و ديگر اينكه سيستم ايمني در ايجاد كاهش در ويروس هپاتيت بسيار موثر است

علايم شايع بيماري: درد مشابه درد آنفلوانزا Influenza، تهوع و استفراغ ، اسهال، سر درد، تب، انقباض شكم ، بي اشتهايي ، ادرارتيره، مدفوع بي رنگ ، راش، خستگي، زردي، درد ناحيه راست فوقاني شكم و... ديده مي شود. علائم دو تا شش هفته پس از تماس با ويروس ايجاد مي شود و تا دو الي هشت هفته ادامه دارد. بچه هاي زير شش سال معمولاً علايمي ندارند همچنين خطر مرگ در بزرگسالان ، شش برابر بچه هاست . فقدان پاسخ ايمني در فرد بيمار باعث كوچك شدن سريع كبدي منجر به آنسفالوپاتي مي شود و علايم خونريزي گوارشي، تب، اليگوري Oliguria ، نوتروپنيNeutropenia ، افزايش BUN، ادم، آسيت Ascites نارسايي تنفسي و عفونت ايجاد مي گردد.

راه سرايت (HAV) از راه دهاني، مدفوعي، بزاق، آلوده بودن غذا و آب است

وظايف پرستاران

نظارت مستمر بر پيشكيري از انتقال HAV از فرد آلوده به ديگران است.

1-شناسايي افراد در تماس با فرد بيمار و معرفي براي تزريق ايمونوگلوبولين (KgIm /ml 2%)

2- گزارش موارد ديده شده بيماري

3- آموزش به بيمار و جامعه در مورد رعايت بهداشت ،شستن دستها، استفاده از واكسن HAV تهيه غذا به طريقه بهداشتي و استفاده از ضد عفوني كننده ها جهت سطوح و وسائل

هپاتيتB

HBV شايعترين ويروس هپاتيت در نوزادان است معمولاً بيماري بدون علامت است و اكثراً عفونتهاي HBV هنگام وضع حمل يا اوايل دوران بعد از تولد رخ مي دهد .

     تقريباً تمام نوزاداني كه توسط يك مادر ناقل مزمن آلوده مي شوند ، بدون علامت هستند و در صورت عدم درمان ، يك ناقل فرض خواهند شد . اگر سرم مادر براي آنتي ژن e هپاتيت B HepatitisB surface Antigen (HbsAg) مثبت باشد، خطر اكتساب عفونت به نود درصد مي رسد. مكانيسم دوم عفونتي است كه از مادر مبتلا به حاد HBV كسب مي شود .

     نوزادان مبتلا به هپاتيت B غالباً در ارزيابي آزمايشگاهي آنزيمهاي كبدي آنها يا نرمال يا اندكي غير طبيعي اند

آنتي ژن سطحي هپاتيت (HbsAg) B مثبت مي شود و در بيوپسي كبد ، عفونت مزمن مي تواند سبب سيروز و كارسينوم هپاتوسلور Hepatocellular شود.

     عفونت HBV در طي دوران بارداري به افزايش مالفورماسيونMalformation نوزادمرده بدنيا آمده يا IUGR Intrauterine Growth Retardation كمك نمي كند ولي به هر حال 32 درصد خطر در طول زندگي براي پري ترمها دارد. انتقال بيماري از طريق جفت ، سرم به سرم و تماس با ادرار ، مدفوع ، بزاق، مايع مني يا ترشحات واژن در طي تولد رخ مي دهد.

     شير خواران بطور مكرر در طي تولد يا چند هفته اول زندگي عفوني مي شوند. ميزان انتقال هنگام زايمان و بلافاصله قبل از تولد بيشتر است اين مادران از نظر HBSAg مثبت خواهند شد انتقال ممكن است از طريق شير رخ دهد ولي آنتي ژنها در تغذيه با باطري به همان اندازه يا بيشتر گسترش مي يابند .

تشخيص

تشخيص بوسيله كشت ويروس از مايع آمنيوتيك به همان اندازه وجود هپاتيت HBS Ag وIgM در بند ناف يا سرم خون نوزاد مورد استفاده قرار مي گيرد.

تشخيص افتراقي هپاتيت در نوزادان

1-اختلالات آناتوميك (اترزي صفراوي داخل يا خارج كبدي، كيست كلدوكCholedochalcyst

2- اختلالات متابوليكي (سيستيك فيبروزيس Cystis Fibrosis اختلالات متاليسم اسيدهاي صفراوي ، گالاكتوزميGalactosemia و...)

3- اختلالات توكسيك (دارو ها، تغذيه بيش از حد وريدي)

اطمينان از اينكه مادر مراقبتهاي روتين دوران بارداري را دريافت كرده به تشخيص كمك مي كند و مي تواند در پيشگيري بسياري از علل هپاتيت عفوني متغير باشد ؛ ضمناً مادران بايد براي هپاتيت HBS Ag مورد بررسي قرار گيرند و نوزاداني كه مادران سرم مثبت متولد مي شوند بايد طي دوازده ساعت اول بعد از تولد، ايمونوگلوبولين هپاتيت HBlg) B )5% ميلي ليتر داخل عضله دريافت كنند و مقارن آن ولي در يك جاي ديگر بدن، واكسن هپاتيت Bتزريق شود و دوز دوم واكسن يك ماه بعد و دوز سوم ، شش ماه بعد تزريق شود. واكسن براي بيش از نه سال كودك را حفاظت مي كند . بعد از اينكه شير خوار بطور كامل پاك شد و واكسن را دريافت كرد ، از طريق شير مادر مي توان تغذيه شود.

آكادمي اصفال آمريكا و مركز كنترل و پيشگيري توصيه مي كند واكسن هپاتيت در بدو تولد به همه نوزادان تجويز شود و برنامه واكسيناسيون هپاتيت B براي نوزاداني كه از مادران HBS Ag منفي متولد مي شوند، عبارت است از دوز اول هنگام تولد دوز دوم يك ماه بعد از دوز اول ، دوز سوم در سن شش الي هجده ماهگي

سن وجنسيت نقش مهمي را در توسعه عفونت مزمن باويروس هپاتيت B ايفا مي كند؛ بنابراين سن فرد مبتلا به عفونت ، با احتمال خطر اينكه فرد به يك ناقل مزمن تبديل شود، رابطه معكوس دارد. در هفتاد الي نود درصد موارد كودكان به ناقل مداوم تبديل مي شوند كه شش الي ده درصد بعد از سن شش سالگي كاهش مي يابد ؛ اين موضوع نشان دهنده اين است كه تحمل حضور هپاتيتB ممكن است به علت نداشتن توانايي لازم در كاهش دادن سلولها عفوني شده با ويروس به وسيله سيستم ايمني نسبتاً نارس در كودكان باشد. به دليل ناشناخته ، در ميان كودكان آلوده به ويروس در پسر بچه ها احتمال گسترش بيماري مهاجم كبدي، سيروز و سرطان بيشتر است

كسانيكه در معرض خطر بيشتري قرار دارند

1- زناني كه در تاريخچه خود بيماري كبدي دارند .

2-كسانيكه با خون و فرآورده هاي خوني در ارتباط هستند مثل پرسنل آزمايشگاه ، پرستاران، پزشكان ، بيماران هموفيلي ، تالاسمي و دياليزي

3- افرادي كه با عقب مانده هاي ذهني بطور انفرادي كار مي كنند .

4- سوء استفاده از داروهاي مخدر تزريقي (معتادان)

5- انتقال از طريق تماسهاي جنسي متعدد.

     مركز كنترل بيماريها Centers for Disease)CDC) پيشنهاد مي كند همه زنهاي باردار در هر معاينه قبل از بارداري از نظر HBSAg غربالگري شوند. از آنجائيكه كاركنان مراكز بهداشتي و درماني شانس ابتلاي بيشتري به بعضي از عفونتها از قبيل هپاتيت B را دارند ، تاكيد مي شود كه تماس كاركنان بيمارستانها و دانشجويان پرستاري بر عليه اين ويروس واكسينه شوند. در مطالعه اي كه بررسي 321 مورد ابتلا به هپاتيت B در درمانگاه سازمان انتقال خون انجام گرفته است ، از 22 فرزند اول HBS Ag مثبت ، چهار مورد پدران و هجده مورد مادران مبتلا بودند لذا ميتوان نتيجه گرفت كه نقش مادران بر روي مسئله انتقال مهمتر از نقش پدران است .

     از آنجائيكه بيماري هپاتيت B جزء بيماريهاي ويروسي شايع درجهان است، دو تا سه درصد جمعيت كشور حامل مزمن HBV هستند ، و در حدود سيصد هزار نفر به بيماري مزمن كبدي مبتلا هستند. مطالعه اي جهت بررسي موارد مثبت HBS Ag در خانمهاي باردار مراجعه كننده به يكي از كلينيك هاي زنان توسط دكتر عقيقي و همكاران انجام گرفت . در اين مطالعه از مراجعين آزمايش HBS Ag بعمل آمد و نمونه هاي خون به روش اليزا ( Elisa ) ( ارزيابي Anti HBS ) بررسي شد ، از 1429 نفر خانم باردار مراجعه كننده 57 نفر يعني چهارصد HBS Ag مثبت بودند . با توجه به اينكه مهم ترين راه انتقال بيماري هپاتيت در ايران از طريق مادران به نوزادان است لذا پيشنهاد مي گردد موارد زير رعايت گردد .

1-با در نظر گرفتن انتقال جنسي بيماران ، آزمايش HBS Ag جزء آزمايشهاي روتين قبل از ازدواج قرار گيرد .

2- واكسينه شدن كليه زنان قبل از بارداري .

3- در تمام زايمانها بايد از دستكش ، گان ، ماسك ، محافظ چشم و چكمه استفاده شود .

4-كليه پرسنلي كه در امر زايمان طبيعي يا سزارين همكاري دارند بايد از دستكش ، گان ، ماسك ( براي شستشوي نوزاد و دور انداختن جفت و از بين رفتن هر گونه خون و مايعات بدن مادر ) استفاده نمايند .

     تحقيق ديگري توسط دكتر شمسي زاده و همكاران تحت عنوان بررسي ميزان ايمني زايي واكسن هپاتيت B در كودكان اهوازي پنج سال بعد از واكسيناسيون انجام گرفته است . در اين تحقيق تعدادي از دانش آموزان سال اول دبستان حداقل سه دوز واكسن هپاتيت B را دريافت كرده بودند و از آخرين دوز آن پنج سال گذشته بود ؛ تست اليزا از نظر ارزيابي Anti HBS صورت گرفت . ( 400 كودك ، 210 دختر و 190 پسر ) نزديك به 73% از افراد مورد مطالعه تيتر قابل قبول آنتي بادي داشتند و با توجه به اينكه در بقيه افراد مصرف تيتر منفي دليل قطعي بر فقدان ايمني نيست نتايج واكسيناسيون كشوري قابل قبول است و در حال حاضر واكسيناسيون يادآور هپاتيت B توصيه مي گردد گزارش گاماگلوبولين هپاتيت در پيشگيري از هپاتيت در بچه هايي كه تماس نزديك ( بيشتر از 4 ساعت ) با اين بيماران دارند بسيار موثر است .

هپاتيت C

     اولين بار در سال 1989 ويروس هپاتيت C كشف شد و در ماه مه 1990 اولين تست تشخيصي خون جهت بيماري هپاتيت C به كار رفت تا بتوان اكثر اهداء كنندگان آلوده را كشف و جدا كرد . آزمايشهاي تكميلي جهت شناخت بيشتر هپاتيت C در سال 1992 به كار رفت .

     هپاتيت مزمن C از علل مهم بيماريهاي كبدي مزمن با ايجاد مرگ و مير فزايند در تمام دنياست . بسياري از افراد دچار عفونت ، علايم باليني به خصوصي ندارند ؛ حال با توجه به اينكه درمان موثر براي محو ويروس حدود ( 40% موارد ) وجود دارد كه در بقيه بيماران نيز باعث كاهش پيشرفت به طرف سيروز مي شودو همچنين به علت وجود عوارض جانبي ناشي از درمان ، توجيه بيماري براي افراد بيمار و توصيف اثرات سودمند درمان دراز مدت براي اين بيماران از اهميت خاصي برخوردار است .

اپيدميولوژي

حدود 170 ميليون فرد مبتلا به هپاتيت مزمن C در جهان وجود دارد كه اين افراد در معرض ايجاد تظاهرات كبدي و خارج كبدي قرار دارند عفونت هپاتيت C ممكن است منجر به ايجاد سيروز ، خونريزي گوارشي ، نارسايي و بد خيمي كبد شود .

علايم

بيشتر مبتلايان به هپاتيت C هيچگونه علامتي دال بر بيماري و يا كسالت ندارند و در برخي از افراد تنها علامت وجود خستگي مزمن است .

تشخيص

تست خوني هپاتيت C است . مراجعه به پزشك متخصص گوارش و كبد و انجام آزمايشهاي كبدي ( SGPT,PT ) SGOT فرمول شمارش خون ، سونوگرافي كبد ، معاينه دقيق و بيوپسي از كبد ضروري است .

عفونت با ويروس هپاتيت C از جمله مواردي است كه مي تواند منجر به درگيري حاد و مزمن كبد شود و ايجاد عوارضي همانند هپاتيت مزمن و سيروز كبد و كارسينوم هپاتوسلولر را بنمايد . عمده ترين راه انتقال اين ويروس از طريق خوني ، تماس جنسي و انتقال مادر به جنين است .

درمان

درمانهاي ضد ويروسي مي تواند در افراد مبتلا به هپاتيت C موثر باشد . ميزان اثر اين داروها 50% در كوتاه مدت و بيست تا سي درصد در دراز مدت است ( داروي آلفا اينترفرون )

ويروس هپاتيت B و C از مهمترين بيماريهاي مزمن كبدي ، سيروز و سرطان كبد در جهان هستند . اكثر مبتلايان به اين ويروس تا آخر عمر ميزبان آن هستند . اين ويروس از طريق خون و فرآورده هاي خوني انتقال مي يابد به همين دليل شيوع بالاي اين بيماري در مبتلايان به بيماريهاي هموفيلي ، تالاسمي و افراد دياليزي مشاهده مي شود . به نظر مي رسد شيوع بالاي اين بيماري در بين افراد دياليزي به علت برخورد بيشتر آنها با عامل عفونت باشد . بنابراين افرادي كه در معرض ابتلا به هپاتيت C هستند عبارتند از :

     استفاده كنندگان از خون و فرآورده هاي خون آلوده ، كادر پزشكي ، فرزندان به دنيا آمده از مادران مبتلا به هپاتيت C و انتقال از طريق تماسهاي جنسي و استفاده از مواد مخدر تزريقي .

برگرفته از سایت بهترینها

هيدروسفالي عبارت است از تجمع C.S.F به مقدار زياد در بطنهاي مغزي به علت اختلال در جريان يا جذب مايع نخاعي توأم با افزايش نسبي فشار آن و ندرتاً به علت توليد زياد C.S.F مي باشد .

گاهي اوقات هيدروسفالي به صورت يك صفت وابسته به جنس به ارث مي رسد .

هيدروسفالي به دو نوع ارتباطي ( غير انسدادي ) و غير ارتباطي ( انسدادي ) تقسيم مي شود . در نوع ارتباطي يا برون بطني ارتباط مسير بين محل توليد و جذب CSF برقرار است و جريان CSF در مسير طبيعي است ولي جذب CSF در محل پرزهاي ساب آراكنوئيد كاهش يافته و CSF در بطنها تجمع مي يابد .

در نوع غير ارتباطي يا درون بطني مسير مجرا از محل توليد تا محل جذب CSF مسدود شده است وCSF در بطنها تجمع مي يابند .

نشانه هاي باليني :

علايم باليني هيدروسفالي بستگي به سن شروع و شدت عدم تعادل بين توليد و جذب مايع مغزي نخاعي دارد .

بزرگي جمجمه و شكاف درزها بخصوص در فرونتال،علامت مك وين( صداي كوزه ترك دار ضمن دق جمجمه ) نازكي استخوان جمجمه و ملاجهاي بزرگ و برآمده ، ناتواني در تكان دادن سر توسط نوزاد ، عدم رشد عضلات گردن ، اختلال ديد و نيستا گموس و لوچي ، علامت غروب آفتاب ( انحراف مردمك ها بطرف پايين و خارج ) ، پوست سر شفاف و وريد هاي متسع ، تونوس عضلاني غير طبيعي و اسپاسم اندمهاي تحتاني ، تحريك پذيري ، گريه متغير، استفراغ ، مك زني سخت ،بي اشتهايي و لاغري ، وزن تنه و پاها كمتر از وزن سر ، افزايش ICP و تشنج همگي ازعلايم.بيماري هستند.

علايم مرحله حاد كه در كودكان بزرگتر در ارتباط با افزليش ICP به دليل جوش خوردگي درزها ايجاد مي شود ، مشتمل است بر سر درد ( بعد از برخاستن از تخت و تغيير پوزيشن ) استفراغ جهشي بدون تهوع ، اختلال در كار اعصاب جمجمه اي ، اختلال در قواي ذهني ، خواب آلودگي و اغما .

تستهای تشخيصي :

CT scan روش انتخابي است . از آنسفالوگرافي يا ونتريكولوگرافي براي تعيين محل انسداد مايع مغزي نخاعي مي توان استفاده كرد .

درمان :

شروع هرچه سريعتر درمان براي پيشگيري از صدمه مغزي ضرورت دارد . هدف در درمان برقراري تعادل بين توليد و جذب مايع مغزي است . درمان طبي شامل استفاده از استازولاميد ( ديازوكس ) جهت كاهش توليد مايع مغزي مي باشد .

درمان شامل بر طرف كردن انسداد مربوط به مسير مايع مغزي نخاعي ، كاهش توليد مايع مغزي نخاعي از طريق تخريب شبكه كوروئيد ، تغييرجهت مايه مغزي از بطن به مكان ديگر ( شنت گذاري )

پرستاري :

تغيير پوزيشن كودك بطور مكرر ( هر 10 دقيقه يك بار ) به منظور كاستن خطر عفونت پوست سر به علت اثرات فشاري و نيز جلوگيري از پنوموني هيپوستاتيك .

نگهداري كودك بصورت تميز و خشك ( بخصوص اطراف چينهاي گردن و پشت گوش )جهت كاستن خطر عفونت ناشي از استفراغ و عرق . حمايت از سر كودك هنگام تغيير پوزيشن و جابجايي جهت جلوگيري از صدمه و فشار به گردن .

بايد توجه داشت كه تغذيه كودك هيدروسفال بايد به مقدار كم و در دفعات زياد باشد و بعد از تغذيه به علت احتمال استفراغ به پهلو گذاشته شود .

اين كودكان در مورد فعاليتهايي مثل فوتبال كه احتمال صدمه زياد است بايد محدود شوند .

شنت گذاري :

هدف از شنت گذاري در هيدروسفالي تغيير مسير و جريان CSF از بطن به خارج از حفره جمجمه است ( مثل صفاق ، دهليز راست ، حفره چپ ) . شنت مورد استفاده در هيدروسفالي شامل يك كاتتر بطني يك دريچه يك طرفه و يك كاتتر ديستال است كه كاتتر بطني CSF را از بطن خارج و كاتتر ديستال آنرا به محل مورد نظر در خارج جمجمه وارد ميكند و دريچه يكطرفه با جلوگيري از ريفلاكس CSF به درون بطنها باعث جريان يكطرفه شنت مي شود.

بدترين و جدي ترين عارضه شنت گذاري عفونت است كه منجر به سپتي سمي و باكتريمي مي شود.

در صورت عفونت شنت در آورده ميشود و آنتي بيوتيك وسيع الطيف استفاده ميگردد . بالا بودن مدوام حرارت ، وجود علايم موضعي عفونت در مسير عبور شنت يا اشكال تغذيه اي ، استفراغ ، تغيير رفتار و يا تشنج احتمال عفونت را مطرح مي سازد.

در كودكان به دليل رشد كودك بايد به طور مرتب شنت عوض شود و اين احتمال عفونت را افزايش مي دهد .

پرستاري :

پوزيشن بعد از شنت گذاري بايد طوري باشد كه از تخليه مناسب شنت جلوگيري نكند ، از 1تا 24 ساعت بعد از عمل كودك طاقباز قرار داده شود و استفراغ وي كنترل شود . و سپس جهت پيشگيري از فشار به دريچه شنت به پهلوي سالم قرار دهند . سر بايد در امتداد بدن قرار داده شود تا از تخليه سريع جلوگيري شود .

مهمترين نكته پرستاري پس از شنت گذاري كنترل علايم عفونت و پيشگيري از عفونت شنت است .

تغذيه بعد از شنت پرفيبر ( آلو، سيب ، ريواس ) بايد باشد تا از فشار به شنت ناشي از اتساع روده ها و يبوست و انسداد آن جلوگيري شود .

كنترل عوارض شنت گذاري و آموزش به والدين :

عفونت و تورم ، قرمزي و حساسيت در سر شنت ، اختلال در جريان ، اشكال در تغذيه ، استفراغ ، تغيير رفتار از عوارض شنت ميباشند ، كه پرستاران بايد به والدين گوشزد كنند.

به والدين در مورد عوارض شنت و علايم افزايش ICP بايد تذكر داده شود . علايمي مثل منگي ، استفراغ ، لوچي ، اختلال علايم حياتي و علايم فتق مغزي از مشخصات افزايش ICP مي باشند . ساير علايم عبارتند از علامت مك وين و غروب آفتاب.

برگرفته از سایت مرکز کودکان دکتر شیخ

  سندرم نفروتيك از نظر باليني با دفع پروتئين از ادرار ، كاهش آلبومين خون، افزايش ليپيد خون مشخص مي شود .

     گاهي اوقات با دفع خون از ادرار ، افزايش فشار خون و كاهش سرعت فيلتراسيون گلومرول همراه است . هنگامي كه توام با بيماريهاي گلومرول است ، سندرم نفروتيك اوليه و چنانچه به عنوان بخشي از بيماري عمومي يا در نتيجه علت مشخصي حادث شده باشد ، سندرم نفروتيك ثانويه ناميده مي شود.

     سندرم نفروتيك مادرزادي نوع ارثي از سندرم نفرووتيك است كه در دوره شيرخوارگي تظاهر مي كند . دفع پروتئين از ادرار و خيز از علايم اوليه بوده و غالبا بلافاصله پس از تولد تظاهر مي كند . بيماري نسبت به درمان پاسخ خوبي نمي دهد . ممكن است پيش از 2 سالگي منجر به فوت كودك شود .

شيوع :

     در جنس مذكر در سنين 2-7 سالگي شروع شده ، اوج و شيوع آن 2-3 سالگي مي باشد .

علايم :

     پروتئينوري (آلبو مينوري )، كاهش پروتئين خون (هيپوآلبومينمي ) ، افزايش كلسترول خون ، ادم و همچنين تغييرات فشارخون (افزايش يا كاهش يا طبيعي) كاهش GFR و كاهش برون ده ادراري ، گاهي هماچوري و علايم ديگر مثل پف كردن صورت ( بخصوص چشمها)، ورم لبهاي تناسلي يا بيضه ها ، افزايش وزن ، ادرار كدر و كف آلود ، اختلال تنفسي ، اسهال و عفونت .

     ادم پيشرونده زماني ايجاد مي شود كه غلظت آلبومين سديم به كمتر از 5/2 gr/dl برسد كه به دو علت رخ مي دهد :

الف : قانون استارلينگ ( دفع پروتئين ، كاهش فشار انكوتيك خون ، جابجايي مايع عروقي به فضاي بين بافتي و ايجاد ادم .)

ب : افزايش ترشح آلدسترون ( كاهش حجم عروقي ، آلدسترون ، جذب مجدد نمك و آب از هر دو كليه) حجم سرم كمتر از حد طبيعي است ( به دليل احتباس در فضاي ميان بافتي )

ارزيابي تشخيصي :

     انجام آزمايشاتي از قبيل تجزيه ادرار ، شمارش كامل خون ، ارزيابي الكتروليتهاي سديم ، كلسيم ، فسفر و نيتروژن اوره خون ، كراتينين ، پروتئين توتال ، آلبومين ، گلوبولين ، كلسترول ، تري گليسريد و كمپلمان .

     پروتئينوري با دفع ادراري پروتئين كه غالبأ سطح آن به بيش از 2gr در هر متر مربع در 24 ساعت مي رسد، مشخص مي شود .

     نتايج Dipstick غالبأ +4 است . وزن مخصوص ادرار ممكن است زياد و مطابقت با غلظت پروتئين داشته باشند .

     كلسترول سرم ممكن است به بيش از 220 ميلي گرم در دسي ليتر برسد . سديم سرم معمولا كمتر يعني تقريبا 130 الي 135 ميلي اكي والان در ليتر مي باشد . هموگلوبين و هماتوكريت معمولا طبيعي مي باشد.

درمان :

     هدف از مداواي طبي ،كاستن دفع پروتئين است .

     براي كاهش ادم : محدودكردن نمك و آب و رژيم غذايي پر پروتئين ، مصرف ديورتيك هاي نگهدارنده پتاسيم (درادم شديد)

     براي كاهش دفع پروتئين : پردنيزولون ، در بدو درمان روزانه g/kg 2 ( حداكثر 80 ميلي گرم )براي خاموشي طولاني مدت و كاهش ميزان عود : الكيل كنز ( سيكلوفسفا يد ، كلرابوسيل )با مصرف داروي انتخابي( پردنيزون ) پروتئينوري در هفته اول قطع ميشود (dipstick منفي به مدت 2 روز متوالي مطلوب است) اگر درمان با پردنيزون پاسخ ندهد ، بيوپسي كليه ضرورت پيدا مي كند .

     عود سندرم نفروتيك معمولا با بيماريهاي سيستم تنفسي فوقاني است .

پرستاري :

     كنترل ثبت وگزارش روزانه علايم حياتي ، وزن روزانه ، وضعيت ادم ، جذب و دفع ، مايعات ، اندازه گيريهاي محيط شكم و آسيت ، صداهاي تنفسي ، سطح فعاليت و علايم عفونت .

     مراقبتهاي پوستي شامل : تغيير وضعيت براي پيشگيري از شكنندگي پوست ، تميز كردن سطوحي كه به علت ادم مجاور هم قرار گرفته اند ( كيسه بيضه، لبهاي تناسلي ، شكم )، كمپرس گرم پلكهاي متورم ، پيشگيري از قرار گرفتن پوست در معرض سرما يا گرما لباس گشاد و ناخن كوتاه پيشگيري از عفونت ( بخصوص ريوي و پوستي ) تغذيه به مقدار كم و در دفعات زياد استراحت در موارد خستگي و ادم شديد .

     آموزش نكات لازم در مصرف استروئيد ها ( پردنيزون ) : كنترل و گزارش عوارض ( خونريزي و زخم گوارشي ) – پيشگيري از عفونت – مصرف غذاهاي با كالري كم در استفاده طويل المدت استروئيدها - در صورت استفراغ ناشي از مصرف استروئيدها ، استفاده آنها توأم با غذا يا شير.

     تشويق كودك به بيان نظرات خود درباره تغيير تصوير ذهني .

     تغذيه در كودكان مبتلا به سندرم نفروتيك : مقدار كم در دفعات زياد شامل غذاي پر پروتئين و پركالري در صورت ادم محدود از نظر نمك و آب مي باشد .

     عارضه اصلي در كودك مبتلا به سندرم نفروتيك عفونت است .

     كودك مبتلا به سندرم نفروتيك ميتواند كارهاي روزمره خود را انجام دهد فقط بايد از تماس با عوامل و افراد عفوني پرهيز كند .

برگرفته از کتاب پرستاری کودکان ونگ - ۱۳۸۹

 استفراغ يكي از شايعترين شكايات در دوره شيرخوارگي و اوايل كودكي است. البته در شيرخوار سالم رگورژيتاسيون و استفراغ مي تواند طبيعي باشد، اما در مورد شيرخواري كه مكررا استفراغ مي كند ، نياز به ارزيابي دقيق مي باشد.

        استفراغي كه دايمي است بايد جدي تلقي گردد ، نه تنها به دليل اهميت آن از نظر عامل ايجاد كننده بلكه بدليل كم آبي و اختلالات الكتروليتي و آسپراسيون احتمالي .

علل: شيوه تغذيه نامطلوب، تجمع مخاط در خلف حلق، مصرف غذاهاي چاشني دار، عفونتهاي گوارشي، تنفسي و عفونت گوش ، هيپوكسي مغزي، انسداد روده و نفخ، تنگي پيلور، انواژيناسيون فتق نافي، تحريكات شيميايي و اشعه، بي اشتهايي عصبي، شنيدن مطالب ناخوشايند و استشمام بوي نامطبوع، عوامل عاطفي و استرس.

مركز استفراغ در بصل النخاع واقع شده است.

نكات:

استفراغ جهشي مكرر در شيرخواران ممكن است به علت تنگي پيلور باشد.

استفراغ بلافاصله پس از خوردن شير ممكن است ارتباطي با محتوي شير و حجم زياد داشته باشد كه نشان دهنده نفخ زياد معده يا شيوه نامناسب در تغذيه باشد.

استفراغ فاقد دلمه و مواد غذايي تغيير نيافته مربوط به مري و استفراغ حاوي دلمه قوام با شيره معده مربوط به معده مي باشد.

استفراغ با رنگ سبز مربوط به قسمت تحتاني آمپول واتر مي باشد كه ارتباطي با پيلور ندارد.

استفراغ با رنگ و بوي مدفوع مربوط به قسمت تحتاني سيستم روده اي و نشاندهنده انسداد يا التهاب صفاق است.

استفراغ محتوي خون مربوط به قسمت فوقاني دستگاه گوارش مي باشد.

همچنين خوراندن بيش از حد شير به شيرخوار سبب استفراغ مي شود.

تدابير پرستاري:

1. جلوگيري از آسپيراسيون و خفگي با دادن سر به يك طرف (كه مهمترين اقدام پرستاري محسوب مي شود).

2. كنترل و ثبت زمان، حجم و تناوب و مشخصات استفراغ

3. بررسي و تعيين شيوه و نوع تغذيه و حساسيتهاي غذايي

4. استفاده از مايعات صاف شده ايزوتونيك

5. استفاده از قطعات يخ، آب ژله، آبميوه رقيق، مايع زنجبيل دار و سپس با افزايش تحمل كودك نسبت به مواد غذايي، استفاده از بيسكوييت نمكي و نان سوخاري با كره، آبگوشت رقيق. پس از آن با افزايش تحمل كودك مي توان از مواد غذايي عادي استفاده كرد.

6. اقدامات دارويي ضد استفراغ

7. كنترل جذب و دفع مايعات در موارد شديد به دليل خطر كم آبي

آموزش به والدين:

هر گاه كودك شما دچار استفراغ شد و علايم زير را هم داشت حتما با يك پزشك تماس بگيريد:

• استفراغ به مدت شش ساعت

• گود افتادن ملاج

• دفع ادرار پررنگ و غليظ و كم حجم

• پوست شل

• خشك شدن بزاق و اشك

• خواب آلودگي يا بي قراري غير طبيعي    

برگرفته از کتاب ویلی ونگ - ۱۳۸۹

     چند روز پس از تولد، نوزاد در مقابل نور شدید باید چشمک بزند. مردمک‌ چشم نوزاد در هنگام تولد، در مقابل نور باز و بسته می ‌شود، ولی به علت تنگی شدید مردمک ممکن است والدین متوجه آن نشوند.

     در 6 هفتگی، نوزاد باید به نگاه والدین توجه کند و دید خودش را متوجه آن ها نماید.

     در 2 یا 3 ماهگی باید اشیای رنگی را مورد توجه قرار دهد و آن ها را لمس کند.

     حرکات غیر متقارن دو چشم و احساس لوچ بودن چشم‌ ها در نوزاد، تا 4 ماهگی غیرطبیعی نیست، ولی پس از 4 ماهگی اگر چشم انحراف داشته باشد، قطعا غیر طبیعی بوده و باید به چشم‌ پزشک متخصص ارجاع کرد.

     عدم توجه به والدین در چند هفتگی و مالش شدید چشم‌ ها با دست، علایم عدم دید طبیعی در نوزاد است و باید به آن توجه خاص کرده و به چشم ‌پزشک مراجعه کرد.

     حرکات چرخشی چشم‌ ها(نیستاگموس) که در 2 ماهگی آغاز می ‌شود نیز طبیعی نیست و باید به چشم‌ پزشک مراجعه کرد.

     والدین باید به هر عارضه و هر نوع امر غیرطبیعی در چشم‌ های نوزاد خود توجهی خاص و دقیق داشته باشند، زیرا اکثر این عوارض در صورت تشخیص به موقع، قابل پیشگیری و حتی درمان هستند

     هنگام تولد، رنگ قرنیه، عدسی چشم و محیط درونی چشم شفاف است و هرگونه کدورت و سفیدی در این مسیر غیر طبیعی بوده و لازم است نوزاد معاینه ی دقیق شود.

     رنگ عنبیه نوزادان اکثرا در اثر تشکیل نشدن سلول ‌های رنگینه ‌ای سطحی عنبیه، کم‌ رنگ و اکثرا آبی رنگ است که به مرور با تشکیل سلول‌ های رنگینه ‌ای پُررنگ می ‌شود.

     هنگام تولد، قطر چشم نوزاد(از جلو به عقب) کوتاه ‌تر از قطر چشم بزرگسالان است که باعث دوربینی شدید نوزادان می ‌شود. این دوربینی به مرور با بزرگ شدن قطر چشم در کودکی کاهش یافته و ناپدید می ‌شود که می ‌تواند حتی به نزدیک ‌بینی(میوپی) تبدیل شود.

     مسیر خروج اشک از چشم که از کانال‌ هایی به داخل بینی راه دارد، هنگام تولد تکامل یافته، ولی ممکن است این مسیر خوب باز نباشد و اشک در چشم باقی بماند، ولی به علت ترشح نشدن اشک در چند هفته اول تولد ممکن است به این امر توجه نشود و در ماه‌ های بعد از تولد متوجه آن شویم.

     والدین می ‌توانند با مالش این مسیر خروجی اشک از فضای بین چشم و بینی از طرف بالا به پایین(به طرف بینی)، به باز شدن این مسیر خروجی اشک کمک کنند.

     یک نوزاد نارس با وزن کم(حدود 1500 گرم و سن کمتر از 7 ماه جنینی) حتما باید به وسیله چشم ‌پزشک متخصص بررسی شود، به دلیل این که تکامل شبکیه تا هنگام تولد کامل نیست و تولد زودرس باعث تشکیل بافت ‌ها و عروق غیر طبیعی در سطح شبکیه ی چشم می‌ شود که نهایتا می ‌تواند به خون ‌ریزی و کنده شدن شبکیه منجر شود که با درمان لیزری می‌ توانیم از این‌ گونه عوارض جلوگیری نماییم.

     والدین باید به هر عارضه و هر نوع امر غیرطبیعی در چشم‌ های نوزاد خود توجهی خاص و دقیق داشته باشند، زیرا اکثر این عوارض در صورت تشخیص به موقع، قابل پیشگیری و حتی درمان هستند.

برگرفته از سایت مثبت اندیشان - آبان ۸۹

     در سن ۲ سالگی٬ اکتساب زبان بخش پویایی از روند رشد کودک را در بر می گیرد و یک شاخص کلیدی از توانایی زبانی در این سن خزانه ی واژگان بیانی کودک می باشد. ظهور اولین واژه ها یک نقطه عطف رشدی مهم در اکتساب زبان وی محسوب می شود.

     نخستین واژگان در کودکان طبیعی از چهار ماهگی تا هجده ماهگی یا حتی دیرتر نمایان می شود.هر چند کودکان در بدو تولد سخن نمی گویند٬ اما همه کودکان حتی کودکان ناشنوا صداهایی از قبیل گریه کردن٬ فوت کردن٬ غان و غون کردن و صداهای نامعلوم دیگری تولید می کنند.در مرحله babbling یا تولید گفتار٬ کودک از صداهای گفتاری٬ عمدتا واکه ها یا هجاهای مرکب از همخوان و واکه مانند آ٬ او٬ ما٬ با٬ بو استفاده می کند.کودک با تولید مکرر این صداها به آنها کیفیت گفتاری مانند بابا٬ ماما٬ ببو می دهد.

     در حدود ۶ ماهگی کودکانی که در معرض هر زبانی قرار گیرد صداهایی تولید می کند که به آن زبان شباهت دارد.معمولا از حدود ۱۸ تا ۱۹ ماهگی گفتار کودک به صورت تک واژه قابل تشخیص است.به این معنی که گفتار کودک تنها از یک واژه تشکیل می شود.با این حال معمولا کودک تا پایان دو سالگی یعنی تا درون مرحله بعد نیز گفتار تک واژه ای (holophrastic ) را به کار می برد.در طول این دوران خزانه ی واژگان کودک با سرعت ۵ واژه در هفته افزایش می یابد.زبان شناسان از این دوران تحت عنوان دوره "فوران واژه" یا (vocabulary spurt) یاد می کنند.

     مطالعات نشان می دهد که حداکثر فوران واژه در ۲۰ تا ۲۲ ماهگی رخ می دهد.اگر کودکی تمایل به برقراری ارتباط با دیگران نداشته باشد٬ تماس چشمی ضعیفی داشته باشد٬ از افرادی که جزو خانواده نیستند به شدت کناره گیری کند یا بیشتر اوقات با تکرار همه یا قسمتی از گفته های شما به شما پاسخ دهد٬ باید مهارتهاي ارتباطی او مورد ارزیابی قرار گیرد.

برگرفته از نشریه پرستاری امروز-شماره دوم - مهرماه ۱۳۸۹

      اغلب رفتارهایی مانند پرخاشگری٬ رفتارهایی آموختنی و اکتسابی است که از محیط دریافت می شوند به شکلی که می توان آن را تقویت یا تضعیف نمود.گاهی نداشتن عزت نفس کافی یا احساس رفتار غیرمنصفانه کودک را به خشونت متمایل میکند.

     گاهی اوقات فیلمها و بازیهای کامپیوتری و کارتونهای خشن باعث رفتار پرخاشگرانه در کودک می شود.مسائلی نظیر فقر٬ تبعیض٬ اختلاف طبقاتی شدید اجتماعی٬ تراکم جمعیت٬ رفتار یا دخالت مراجع قانونی در مواقع خشونت و ارزشهای فرهنگی به پرخاشگری و آموزه های آن دامن می زند.

     در این میان نقش والدین به عنوان ناظر کیفی بر بازیها و فیلمهایی که کودکان می بینند بعنوان الگوهای مهم و نیرومند رفتاری همراه با عزت نفس٬ آرامش و تحلیلگری بسیار سرنوشت ساز و تعیین کننده می باشد .

برگرفته از ماهنامه آموزشی و اطلاع رسانی کودک -۱۳۸۹ - (با تشکر از همکاران بخش نوزادان )

        کودکان، صادقانه و با دل­هایی پاک و با توجه به نیازهای عاطفی و امنیتی وجودشان، خدا را می­شناسند و درک می­کنند. بنابراین آشنایی با سیر تکاملی جسمی و روانی کودکان، می­تواند والدین را در جهت شناخت دیدگاه­ها و برداشت­های آنها نسبت به خداوند راهنمایی کند تا به­عنوان تکیه­گاه­هایی قوی، پاسخگوی نیاز کودکان در مسیر پرتلاطم زندگی آن­ها باشند.

         * در دوران شیر خوارگی کودکان احساس و عاطفه را بیشتر از طریق ارضای نیازهای جسمانی دریافت می­کنند و هنوز بعد معنوی وجودشان شکل نگرفته است.

          * کودکان یک تا سه ساله (نوپایان)  مفاهیم ساده و کلماتی را درباره­ی خدا یاد می­گیرند، اما نمی­توانند آن­ها را درک کنند.

          * کودکان سه تا پنج ساله، خداوند را شبیه انسان و یا یک موجود دوست داشتنی می­بینند که بسیار قدرتمند است و مراقب همه چیز.

          * کودکان پیش دبستانی همچنان که خدا را تصور می­کنند، آنچه را هم که دیگران درباره­ی خدا می­گویند را نیز به ذهن می­سپارند ولی نمی­توانند منتقدانه فکر کنند و صحبت­های والدین در مورد خداوند را پردازش کنند.

          * با گذراندن دوران کودکی، نوجوانان به سمت آزادی و تغییرات شگرف جسمی و روانی پیش          می­روند. بنابراین افکار و استنباط خاص خود را از خدا دارند و دائماً به دنبال انعکاس حرف­ها و صحبت­های والدین از خدا در رفتارهایشان، و جمع بندی اخلاق و رفتار والدین و اطرافیان و تأثیر­پذیری آنان از دین و معنویت، می­باشند. از این دوران به بعد افراد با درکی که در طول دوران نوجوانی از خدا به دست می­آورند به شناختی می­رسند که این شناخت در طول عمر، با آنان همراه خواهد بود.با شناخت این ویژگی­های تکاملی والدین می­توانند به عنوان اولین و نزدیک­ترین افراد همنشین با فرزندان، آن­ها را به سمت مسیر صحیح شناخت خداوند سوق دهند.

با تشکر از همکار محترم سرکار خانم جنت مکان

     هر سال ۴/۲ میلیون نفر که بیش از نیمی از آنان اطفال زیر شش سال هستند در تماس و یا بلعیدن یک ماده سمی قرار می گیرند.

     اگر فرزند شما ناخودآگاه دچار قطع تنفس و یا تشنج بدنبال تماس و یا بلع سم شد به شماره اورژانس منطقه خود سریعا اطلاع دهید. اگر فرزند شما در تماس با سم بوده ولی علامت بالینی ندارد با مرکز کنترل مسمومین تماس بگیرید.

     درمان فوری انواع مسمومیتها :

- مسمومیت با مواد سمی : ماده ی خوراکی یا شیئ مانده در دهان کودک باید خارج گردد ولی نباید فرزندمان را وادار به استفراغ کنیم. و یا از شربتهای تحریک کننده ی استفراغ استفاده کنیم.

- مسمومیت چشمی : باز نگهداشتن پلک مسموم و ریختن یک جریان ثابت آب در حرارت اتاق به گوشه داخلی چشم .

- مسمومیت پوستی : حذف لباس کودک٬ شستن پوست با آب ولرم به مدت حداقل ۱۵ دقیقه.

- مسمومیت با گاز سمی : خارج کردن کودک از محیط آلوده سمی و قرار دادن او در معرض هوای تازه٬ اگر تنفس کودک قطع گردید شروع به احیای قلبی تنفسی کنید تا زمانی که تنفس کودک برگردد.

برگرفته از نشریه طب الزمان - شماره دوم - بهار ۸۹ - صفحه ۱۸

     پژوهشگران کانادایی دریافتند که پخش موسیقی در واحدهای مراقبت از نوزادان به رشد بهتر و سریعتر نوزادان نارس کمک می کند.

     به گفته این محققان موسیقی در نوزادان نارس رنج ناشی از روند درمانهای دردناک را کاهش می دهد و به آنها کمک می کند که بیشتر و بهتر شیر بخورند.

     به نظر می رسد که موسیقی اثرات مثبتی بر روی پارامترهای فیزیولوژیکی مثل ضربان قلب و تنفس دارد.در کانادا بسیاری از واحدهای مراقبت از نوزادان از موسیقی برای درمان و رشد کودکان نارس استفاده می کنند.

     این بررسی ها نشان می دهد که لالایی و اصوات دیگری که برای نوزاد تداعی گر صداهایی است که در دوران جنینی خود می شنیده است می توانند در رشد بهتر آنان نقش داشته باشد.به علاوه موسیقی کلاسیک مثل آثار موتزارت نیز عملکردی شبیه لالایی دارند.

برگرفته از مقالات تازه های نوزادان ـ (با تشکر از همکاران واحد اورژانس)

سیروز چیست؟اختلال مزمنی است که در آن سلولهای کبد دچار آسیب غیر قابل برگشت می شوند.

علل سیروز : از میان علل احتمالی سیروز ٬ سوءمصرف الکل و دارو رایجترین علتهاست.

عوارض سیروز : بروز یک مشکل باعث ایجاد مشکلات بعدی می شود. آسیب پیشرونده سلولهای کبدی منجر به افزایش فشار ورید باب و آنسفالوپاتی کبدی می شود. همچنین می تواند باعث واریس مری گردد.اگر واریسها پاره شوند ممکن است خونریزی وسیعی رخ دهد که نیاز به درمان فوری خواهد داشت.آسیت (تجمع مایع و آلبومین در حفره صفاق ) کمتر به صورت حاد رخ می دهد اما عارضه خطرناکی است.آسیت کنترل نشده می تواند بر عملکرد تنفسی و کلیوی اثر بگذارد.

درمان :۱-درمان تسکینی (جهت کاهش تهوع و خطر خونریزی گوارشی )

          ۲- درمان دارویی ( آموزش رعایت زمان مناسب و میزان دقیق تجویز شده )

          ۳- درمان جراحی (جهت کاهش فشار باب و جلوگیری از خونریزی شدید به صورت شنت گذاری )

استراحت کافی ٬ رژیم غذایی مناسب ٬ ویتامینهای مکمل و پروتئین کافی جهت کاهش مایع تجمع یافته در شکم و بهبود عملکرد کبد موثر می باشد.

برگرفته از سایت نظام پرستاری ( با تشکر از رابط آموزش به بیمار مرکز کودکان مفید )

     بازی به منزله شغل و کار برای کودک است و به هیچ وجه اتلاف وقت نیست.بازی یکی از نیازهای اساسی کودک به شمار می رود و باعث پیشرفت سیر تکاملی وی می شود.از طریق بازی کودک یاد می گیرد که چگونه با دیگران ارتباط برقرار نماید و همچنین باعث افزایش هوش٬ قدرت تخیل و خلاقیت کودک می شود.

   پژوهشگران معتقدند که بازی٬ نیاز اولیه و ضروری کودک است و هر چه امکان پرداختن آنها به بازی های سالم و سازنده بیشتر باشد٬ فکر و ذهن و جسم آنها بهتر پرورش می یابد و خصوصیتهای اجتماعی آنها بهبود می یابد.

     زمانی که کودکان قادر به کنترل عضلات خود شدند٬ مرحله تماس با محیط فرا می رسد به عبارت بهتر زمانی که کودکان به دنیای فراسوی ادراکات حسی خود پا گذاشتند فعالیتهای آنها حیطه وسیعتری به خود می گیرد ٬به طوریکه با کنجکاوی می خواهند از مسایل پیرامون خود آگاه شوند و کسب این آگاهیها مستلزم خروج از دنیای فردی و ورود به اجتماع و ایجاد برقراری کنش متقابل با محیط است.در عین حال باید تصریح کرد که کودکان دارای توان بالقوه اجتماعی بودن هستند و چگونگی و میزان تعامل با دیگران و محیط است که این توان را به صورت بالفعل در می آورد.

     کودکان پس از گذران مرحله طفولیت و ورود به دنیای اجتماعی شدن به بازیهای گروهی می پردازند.این بازیها هدف مشترکی دارند که افراد شرکت کننده برای نیل به آن ناگزیر تلاشها و فعالیتهای خود را با یکدیگر هماهنگ می کنند.از این رو بازی٬ عامل مهمی در ایجاد مراوده و ارتباط متقابل میان کودکان است.چرا که لزوم همکاری برای رسیدن به هدفی واحد٬ موجب اتحاد آنها می شود.

     بنابراین کودکان با انتخاب نوع بازی و تعیین شرایط بازی و مقید کردن خود به اطاعت از اصول و قوانین بازی٬ در حقیقت نوع خاصی از زندگی اجتماعی را تجربه می کنند و در سازمان دادن به این زندگی اجتماعی٬ این باور را در خود پرورش می دهند.برنامه ریزی و طراحی بازیهای مناسب موجب می شود کودکان به بلوغ اجتماعی برسند٬ به نقش اجتماعی خود در جامعه پی ببرند و آمادگی های مقدماتی را برای پذیرش نقش خود کسب نمایند.

برگرفته از جزوات روانشناسی کودک (با تشکر از همکاران واحد درمانگاه)

     علایم بالینی:

لرز، سرفه،خستگی،اسهال،تب بالای 8/37 ،سردرد، درد عمومی بدن،گلودرد،گرفتگی بینی.

     علایم هشداردهنده در کودکان:

تحریک پذیری بیش از حد،تغییر رنگ پوست،تنفس سریع و مشکل،تب با راش پوستی،عدم نوشیدن مایعات کافی،عدم بیداری یا کاهش سطح هوشیاری و فعالیت.

     علایم هشداردهنده در بالغین:

گیجی،تنفس سخت یا کوتاه،درد یا فشار در قفسه سینه یا شکم،استفراغ شدید یا مداوم،سرگیجه ناگهانی.

     اقدامات درمانی:

مراجعه در اسرع وقت به مراکز درمانی و انجام تستهای تشخیصی و شروع درمان با اوسلتامیویر.اکثر بیماران به صورت سرپایی درمان می شوند و نیاز به بستری در بیمارستان را ندارند.

     اقدامات پیشگیری:

• رعایت بهداشت فردی خصوصا شستن دستها به طور مکرر در طی روز و استفاده از دستمال یکبارمصرف در هنگام سرفه و عطسه
• خودداری از دست دادن و بوسیدن افراد
• به حداقل رساندن حضور در اماکن پر ازدحام
• اجتناب از تماس نزدیک(کمتر از یک متر) با افرادی که تب و سرفه دارند.
• مصرف مواد غذایی مناسب و انجام فعالیتهای ورزشی
• در صورت بروز علایم تنفسی از حضور در محل کار،مدرسه و اجتماعات بپرهیزید.

 برگرفته از  www.medicalnewstoday.com (با تشکر از همکاران واحد اورژانس)

     ناخن جویدن بیشتر نشانه تهاجم خفته و اضطراب درونی کودک است. این حالت در بچه های بزرگتر شایعتر است. کودک از این طریق حالت تهاجمی خود را کنترل می کند و بر اضطراب خود چیره شده٬ توجهش را از دنیای خارج قطع و به درون خویش برمی گردد.

     عوامل موثر شامل:

فشار محیط بر کودک٬ کودکی که تحت انضباط شدید قرار دارد٬ هنگام ناتوانی در غلبه بر موانع. گاهی ناخن جوی در اثر تقلید ایجاد می شود. کودک ابتدا تقلید می کند و کم کم بصورت عادت در می آید.کودکان خجالتی و کم رو نیز اغلب دچار این عادت می شوند.گاهی هنگام دندان در آوردن و التهاب لثه ها نیز این عادت در کودکان به وجود می آید.

     روشهای جلوگیری:

• در زمان التهاب لثه ها وسیله ای در اختیار کودک قرار دهید تا وی مجبور نشود برای رفع التهاب از انگشتانش استفاده کند.
• اگر عوامل محیطی باعث ناخن جوی شده٬ بایستی تا حد امکان سعی نمائید فشار روحی بر کودک وارد نشود و از سختگیری نسبت به او بپرهیزید.
• نیازهای طبیعی کودک را بشناسید و کاری نکنید که جلوی این نیازها گرفته شود. نیازهایی مثل: بازکردن و خراب کردن وسایل و پریدن و دویدن. کودک نمی تواند برای مدت طولانی بدون حرکت بنشیند. برقراری انضباط شدید برای او فشار روحی ایجاد می نماید.
• پیش از آنکه از لحاظ بدنی آمادگی یابد از او انتظار کنترل دفع ادرار را نداشته باشید.
• هرگز او را بدلیل ناخن جویدن مورد تمسخر قرار ندهید.
• دائما به تذکر ندهید و ایراد نگیرید.
• سعی کنید وقت بیشتری به او اختصاص دهید تا تنها نماند. او را به شرکت در فعالیتهای مختلف تشویق کنید.   

برگرفته از جزوات روانشناسی کودک (با تشکر از همکاران واحد درمانگاه)

۴.یک دست را روی ناف و دست دیگر را وسط دو سینه قرار دهید.سپس از چپ به راست به آرامی ماساژ دهید.این عمل را در جهت عکس تکرار کنید. البته بین دو عمل چند ثانیه استراحت کنید. این در تنظیم دستگاه گوارش٬ تقویت گردش خون و دستگاه تنفسی موثر است.

۵.نوزاد را به پهلو خوابانده٬ با انگشت سبابه از پائین کپل ماساژ داده و به سمت استخوان لگن بروید و سپس به پائین کپل برگردید.

۶.با انگشت شست از کناره داخلی هر قوزک را تا کناره داخلی زانو ماساژ دهید.سپس با کف دست رو زانو حلقه ایجاد کرده و به سمت قوزک خارج شوید. این ماساژ در تنظیم دستگاه گوارش و روده ها موثر است.

۷.نوزاد را به پشت بخوابانید.هر دست خود را روی یک زانو قرار دهید. به آرامی سطح داخلی و روی ران را ماساژ دهید. این عمل در رفع تنش لگنی و دستگاه تناسلی و ران موثر است.

۸. نوزاد را به پشت دراز کرده و با شست در کف پا با حرکات دایره ای کوچک از لبه خارجی ایجاد نمائید. این عمل را به سمت پاشنه پا ادامه دهید. این حرکت را روی پای دیگر انجام دهید. این ماساژ انرژی را به بخش پائین بدن نیز می رساند.

۹.با شست و سبابه دایره هایی روی کف دست نوزاد ایجاد کنید این عمل را روی کف دست دیگر نیز انجام دهید. این حرکت در تخلیه انرژی اضافی بدن موثر است.

برگرفته از نشریه تغذیه و سلامتی ـ شماره ۶۲  (با تشکر از همکاران بخش عفونی )

     نوزادان نیز مانند ما از ماساژ لذت می برند.ضمن اینکه ماساژ دادن نوزادان رابطه عاطفی عمیقی را با والدین برقرار می سازد. در واقع والدین با ماساژ دادن٬ حس سلامت و آرامش را به فرزند خود هدیه می دهند.همچنین ماساژ دادن باعث آزاد ساختن تنش های عضلانی نوزاد می شود که در تطابق کودک با محیط نقش مهمی دارد.توجه داشته داشته باشید که ماساژ شکم و پشت بسیار اهمیت دارد.چه خوب است که راه کارهای ارائه شده در این مطلب را ابتدا روی یک فرد بزرگسال اجرا کنید٬ سپس نوزاد خود را روزانه ماساژ دهید.

     سعی کنید ماساژ نوزاد خود را در اتاقی با نور ملایم و نسبتا گرم انجام دهید. نوزاد را خوب سیر کرده و پوشکش را تعویض نمائید.بهتر است ناخن خود را کوتاه کنید تا موجب آزار بدن نوزاد نگردد. چنان که روغن بادام یا زیتون به دستهای خود بمالید عمل ماساژ راحتتر صورت می گیرد.

1. نوزاد را به پشت دراز کنید. از خط وسط سینه تا ناحیه عانه را با انگشتان ماساژ دهید.سپس از دو طرف پهلو تا زیر بغل ادامه دهید.این عمل در کار قلب و کلیه ها و نیز تقویت دستگاه گوارش بسیار موثر است.
2. از نوک پستان چپ و پستان راست تا وسط ناحیه عانه در زیر شکم ماساژ دهید.این عمل در تحریک کبد٬ طحال٬ روده ها٬ کلیه ها و مثانه موثر است.
3. یک دست را روی ناف و دست دیگر را وسط دو سینه قرار دهید. سپس از چپ به راست به آرامی ماساژ دهید. این عمل را در جهت عکس تکرار کنید. البته بین دو عمل چند ثانیه استراحت کنید.این عمل در تنظیم دستگاه گوارش٬ تقویت گردش خون و دستگاه تنفس موثر است.

ادامه دارد ......

برگرفته از نشریه تقذیه و سلامتی ـ شماره ۶۲ (با تشکر از همکاران بخش عفونی)

     بسیاری از والدین دوست دارند که کودکشان چند ماه پس از تولد در اتاق خواب خودش بخوابد. اما بسیاری از کودکان این شیوه رفتاری را دوست ندارند و ترجیح می دهند با پدر و مادرشان بخوابند که علت آن ممکن است ترس یا وابستگی شدید عاطفی باشد. نکته جالب اینجاست که برخی والدین می گویند حتی پس از خواب رفتن کودکشان وقتی او را در تختخوابش می خوابانند او بلافاصله بیدار شده و گریه می کند!

     مشاوران کودک در اینباره می گویند:برای این کودکان٬ این فکر تداعی شده که باید حتما با والدینشان بخوابند و تنها خوابیدن امری غیر ممکن است.پس قبل از هر چیز به کودکتان یاد بدهید که خودش به تنهایی بخوابد.

     قانون اول این است که کودکتان را وقتی بیدار است در تختش قرار دهید تا متوجه شود جای خواب کجاست. وقتی هم که شروع به گریه کرد٬ یک دقیقه او را تنها گذاشته و بعد به اتاق خوابش بروید و آرامش کنید.به مرور مدت زمان ترک اتاق را بیشتر کنید تا او به خواب رود.اگر کودکتان در طول شب از خواب بیدار شد مجددا همین روش را ادامه دهید.با این کار کودک می فهمد که شما و همسرتان در خانه حضور دارید و در کنارش هستید٬ اما وقت خواب او باید تنها در اتاقش بخوابد.

     این شیوه کمی سخت است٬ اما بسیاری از والدین پس از یک هفته تلاش نتایج خوبی به دست آورده اند.شما هم امتحان کنید.

برگرفته از مجله خانواده صف - بهمن ماه ۸۷ (با تشکر از همکاران بخش جراحی دو)

      کمبود روی عبارت است از ناکافی بودن مقدار روی در سلولهای بدن.این امر بر کارکرد بیضه ها٬ کبد و عضلات و ساختار استخوانها٬ دندانها٬پوست و مو تاثیر می گذارد.روی٬ جزئی حیاتی از بسیاری از آنزیمهایی است که واکنشهای شیمیایی لازم برای کارکرد طبیعی بدن از جمله کارکرد ایمنی و ترمیم پوست را تسهیل می کند.این بیماری در تمامی سنین دیده می شود اما٬ در کودکان در دوران رشد سریع( ۱۸-۱۰ سالگی) شایعتر است.

     علایم:

• کم اشتهایی
• کاهش رشد
• احساس مزه یا بوی نامطبوع و کاهش حس چشایی و بویایی
• تیره شدن پوست سراسر بدن
• تنک شدن مو
• تغییر شکل ناخن ها

     علل:

مصرف بیش از حد مواد دافع روی مانند: کلسیم٬ ویتامین د٬ رژیم غذایی پرفیبر و آنزیم فیتات(موجود در نان سبوسدار)٬ برداشتن هر یک از بخشهای لوله گوارش به ویژه معده با عمل جراحی٬ آلوده شدن لوله گوارش با انگل٬ مصرف بیش از حد شیر در دوران قبل از مدرسه٬ استفاده از داروهای کورتیزونی که دفع روی را افزایش می دهند٬ بارداری٬ دیابت٬ بیماری کلیوی یا سیروز٬ سوختگی و ترومای بزرگ.

     پیشگیری:

بزرگسالان نباید بیش از مقدار توصیه شده لبنیات و نان سبوسدار مصرف نمایند.از دوزهای زیاد مکمل ویتامین د ٬ استفاده نشود.در صورت داشتن جراحی گوارشی ٬ از مکملهای روی استفاده گردد.و در آلودگیهای انگلی درمان طبی صورت گیرد.

     درمان:

با مکملهای روی و رفع علل زمینه ای معمولا طی دو ماه کمبود روی اصلاح می شود.بهتر است از غذاهای غنی از روی مانند گوشت قرمز استفاده گردد.از مصرف بیش از حد نان سبوسدار پرهیز شود.

برگرفته از سایت روزنامه قدس - بهمن ماه ۱۳۸۷ (با تشکر از همکاران بخش نوزادان)

۳۶٪ از مرگ و میر کودکان در دوره نوزادی اتفاق مي افتد.

•  اگر ۹۹٪ از نوزادان در روز اول زندگی خود با شیر مادر تغذیه شوند ٬ میزان مرگ و میر آنان ۲۴٪ کاهش خواهد یافت و اگر این نوزادان در یک ساعت اول تولد خود با شیر مادر تغذیه شوند٬ این میزان به ۳۱٪ کاهش خواهد یافت.
• در صورتیکه تغذیه انحصاری نوزادان با شیر مادر در ساعت اول تولد در سطح دنیا رواج پیدا کند٬ می توان جلوی ۳۰٪ از مرگ و میر نوزادان و ۱۰٪ از کل مرگ و میر زیر پنج سال را گرفت.
• تغذیه انحصاری با شیر مادر تا بیش از ۹۸ ٪ مواقع از بارداری جلوگیری می کند.
• دسترسی به محیطی حامی و مروج تغذیه با شیر مادر حق کلیه زنان است.
• با شیردهی مرتب به هنگام حضور در کنار شیرخوار٬ زنان شاغل می توانند به شیردهی ادامه دهند.
• شیردهی مرتب موجب افزایش میزان شیر مادر می شود. این در حالی است که تقریبا تمامی مادران قادر به شیردهی به فرزندان خود می باشند.
• تغذیه با شیر مادر٬ از نوزادان در برابر بیماریهای خطرناک محافظت می کند و همچنین باعث ایجاد رابطه نزدیکتر میان مادر و فرزند می گردد.

برگرفته از دستورالعمل ترویج تغذیه با شیر مادر ـ۱۳۸۷

     فیبروز کسیتیک (CF ) وضعیتی است با اختلال کاری غدد برون ریز یا تولید کننده مخاط.انتقال آن به صورت اتوزوم مغلوب است.

علایم:

1. سیستم تنفسی:سرفه(شایعترین علامت)در ابتدا خشک و کوتاه و سپس خلط دار.
2. سیستم گوارشی: عدم هضم غذا و مکونیوم ایلئوس٬ مدفوع متعفن و کف آلود حاوی چربی.
3. عدم رشد توام با کاهش وزن علی رغم زیادی اشتها و زوال تدریجی سیستم تنفسی.
4. غلظت بالای سدیم و کلراید در غدد عرقی(یافته منحصر به فرد).

یافته های آزمایشگاهی:

در تست کمی کلراید عرق٬ تحریک تولید عرق و جمع آوری و اندازه گیری آن بررسی می گردد.

درمان :

• کپسول آنزیم های پانکراس که باید طی مدت ۳۰ دقیقه پس از صرف غذا مصرف شود. کپسول نباید جویده یا له شود.
• رژیم غذایی:که به علت تفاوت درجه نارسایی لوزالمعده٬ متفاوت است. حاوی ۴ گروه اصلی ماده غذایی٬ پروتئین کافی٬ کالری به اندازه ۲ برابر حد طبیعی و چربی در حد عادی می باشد که در صورت دفع چربی در مدفوع٬ میزان چربی مصرفی کاهش می یابد.

برگرفته از درسنامه جامع پرستاری - میترا زندی و همکاران- ۱۳۸۶ (با تشکر از همکاران بخش جراحی یک)

• آرام باشیم.
• در کنار کودک بمانیم.
• تلاش کنیم حین تشنج کودک آسیب نبیند.
• کودک را از انظار عمومی محافظت کنیم.
• زمان تشنج و نوع حرکات را خوب مشاهده کنیم.
• در صورتیکه کودک در حالت ایستاده است٬ او را به حالت خوابیده قرار دهیم.
• لباسهای تنگ کودک را خارج کنیم.
• در صورت استفراغ٬ سر کودک را به پهلو چرخانده و او را محدود نمی کنیم.

در مورد اجتناب از قطع ناگهانی دارو و نحوه صحیح دارو درمانی کودک٬ به والدین آموزش داده می شود.

برگرفته از کتاب پرستاری کودکان ویلی ونگ ـ ۱۳۸۷ (با تشکر از همکاران بخش NICU )

درك انواع تب

     در گذشته يعني در سال هاي  1980  ،يكي از برجسته ترين پزشكان متخصص كودكان به نام بارتون اشميت از اصطلاح " فوبياي تب " براي تشريح خواسته قابل درك بسياري از والدين  براي پائين آوردن درجه تب به سريع ترين شكل ممكن در كودكان آنها استفاده نمود .اگر چه هنوز پس از گذشت ربع قرن  از ابداع اين اصطلاح ،هنوز از آن استفاده مي شود .

     در طي برنامه آموزشي در مجله  بيماري هاي كودكان پس از بررسي مشخص شد كه ،   91 درصد از والدين  تصور مي نمودند كه تب مي تواند اثرات مخربي داشته باشد ، 56 درصد از پرستاران نيز بسيار نگران سرايت  زمينه بيماري و اثرات مخرب تب بر فرزندانشان بودند . و 89 درصد از والدين نيز متوسل به استفاده از انواع كاهش دهنده هاي تب ( تب بر ها ) مانند قرص استامينوفن و ايبوپروفن قبل از رسيدن درجه تب به 102 درجه (فارنهايت ) شده اند .

     اصولا چرا بايد اين مشكلي محسوب شود ؟ زيرا اصلا لزومي براي آن وجود ندارد – و حتي عاقلانه نيز نمي باشد --  كه وقتي فرزند  آدم تب دارد  فورا به سراغ جعبه كمك هاي اوليه برود.به گفته دكتر آري براون كه يك متخصص كودكان در شهر آستين تكزاس و سخنگوي آكادمي امريكائي متخصصين كودكان     (AAP)  مي باشد  "اگر با تب به مقابله نپردازيد هيچ گونه اتفاق بدي رخ نخواهد داد" .وي همچنين ناشر كتاب Baby 411  :پاسخگوئي واضح و راهكارهاي جالب براي اولين سال فرزند شما .(Windsor Peak 2003 ).

           در مورد نگراني والدين مبني بر اينكه تب مي تواند اثرات يك  مورد تب ،اشاره به اين دارد كه فرزند شما در حال مبارزه با  برخي عفونت ها در بدن است ، مانند يك سرما خوردگي كوچك ،آنفلوآنزا ويا يك عفونت گوش .اين به خودي خود يك بيماري محسوب نمي شوند.در واقع ممكن است فوايدي هم داشته باشد .مقاله اي كه در  ماه فوريه سال 2004 در مجله آلرژي و ايمني شناسي كلينيكي منتشر شد نشان داد كه كودكاني كه در طي سال اول عمر خود با تب مواجه شده اند  بعد ها در دوران كودكي وضعيت بهتري نسبت به كودكاني كه تب نداشته اند از خود بروز داده اند .

     مطلب مهم تر اينكه  با توجه به AAP  ، يك تب مي تواند قدرت مقابله بدن كودك را در مواجهه با عفونت افزايش دهد .بسياري از بيماري ها ، توسط ميكروب هائي ايجاد مي شوند كه  در دماي عادي بدن به بهترين شكل ممكن رشد و عمل مي كنند .تب باعث افزايش  دماي پايه بدن  و برهم خوردن تعادل دماي لازم براي ساخت مجدد ميكروب ها مي شود .تب باعث واردامدن شوك و تلنگري به سيستم ايمني بدن كودكتان و عملكرد آن با حداكثر قدرت مي شود ،و نيز باعث توليد ميزان زيادي از گلبول هاي سفيد بدن مي شود .تحقيقي كوچك  نشان مي دهد كه اجازه دادن به تب در جهت طي دوره خود مي تواند  طول و سختي  برخي بيماري ها از جمله  سرماخوردگي ها و آنفلوآنزا را  كاهش دهد.تب ممکن است اثرات  منفي بر جاي گذارد  ، بايد گفت كه اين موضوع بسيار نادر است .زيرا مغز خود داراي يك سيستم تنظيم كننده  مكانيسم داخلي است كه  باعث مي شود بر اثر تب دماي بدن از  105 و يا 106 درجه فارنهايت بيشتر افزايش پيدا نكند ..دماي بدن بايد  بيش از 108 درجه فارنهايت شود تا  باعث تخريب و اثار منفي در بدن گردد .دماي  به اين شدت فقط در مواردي نادر  و استثنائي مثل حالات  اختلال در سيستم مركزي عصبي يا  يا ضربه مغزي ممكن است حاصل شود  .

حقايقي ديگر در مورد تب

v تب تنها زماني بايدمداوا شود كه باعث ناراحتي مي شود ( و معمولا  دماي تب بايد بالاي 102 و 103 درجه فارنهايت برسد تا كودك را ناراحت كند ).

v مداواي تب معمولا منتهي با رسيدن دماي بدن به حالت عادي و نرمال بدن  نمي شود و فقط 2 يا 3 درجه  كمتر مي شود .

v فقط 4 درصد از كودكان گرفتار حملات ناگهاني تب مي شوند .--  كه با از دست دادن موقت هوشياري،بالا رفتن چشم ها  ، لرزش ، انقباض و كشش هاي  ناگهاني بدن  و يا  سفت شدن بدن  همراه است --  و اگر حملات ناگهاني تب صورت بگيرد اثرات منفي و مضر آن دائمي و ماندگار نخواهد بود.

v طريقه نگاه كردن فرزندتان از به دقت خواندن درجه دما سنج نيز مهمتر مي باشد .

به گفته دكتر جان شوك  مدير  بخش اورژانس در بيمارستان  كودكان در هوستون  ، اگر حتي شما مايل به مداواي تب نباشيد ،اين ايده خوبي است كه  حداقل روند آن را تعقيب نمائيد .اين مي تواند منجر به ارائه اطلاعاتي مفيد در حين معاينه توسط  پزشك شود . الگوي تب مي تواند  به پزشكان  در طي دوره  طبيعي بيماري و يا در مواقعي كه بيماري حالتي جدي تر و حاد دارد كمك نمايد .

رفع ناراحتي  (‌از تب )

     همانطور كه والدين مي دانند ، تب هاي شديد مي توانند براي كودكان آزار دهنده باشند  و هيچ كس مايل نيست  رنج كشيدن فرزندش را ببيند .خوشبختانه  اغلب كودكان  آثار بيماري و تب را تا  رسيدن دماي تب به 102 يا 103 درجه فارنهايت حس نمي نمايند .به گفته دكتر گري كلسبرگ پروفسور پزشكي خانواده در دانشگاه واشنگتن   در تحت اين گونه شرايط استفاده از استامينوفن  يا ايبوپروفن  راه خوبي براي كاهش رنج بيماري است ،

     اگر از  داروهائي براي مداواي فرزند تب دار خود استفاده مي نمائيد بهتر است از بروشور همراه دارو ها و در مورد دوز استفاده از دارو توجه نمائيد ..تحقيق نشان داده كه  بسياري از والدين  از تعداد دفعات و دوزاژ بالائي براي رفع تب استفاده مي نمايند .دكتر براون مي گويد "  دوز داروئي را استفاده نمائيد كه متناسب با وزن فرزندتان باشد ،و از قطره چكان موجود در بسته دارو استفاده نمائيد  "." فرمول هاي مختلف  دارو هاي تب بر داراي قدرت هاي متفاوتي هستند ، اما  بايد توجه داشته باشيد كه قطره چكان موجود در بسته يك دارو ممكن است  براي استفاده و اندازه گيري دوز استفاده از داروئي ديگر مناسب نباشد ".

     دوزاژ درست  بسيار مهم است زيرا  ميزان زياد استفاده از داروي استامينوفن مي تواند به كبد آسيب رسانده  و ايبوپروفن نيز مي تواند باعث آسيب كليوي شود ، حتي در مواردي كه كمي از دوز لازم بيشتر دارو مصرف مشود  به دليل اندازه هاي متفاوت كودكان ممكن است  ميزان داروي مصرفي آثار سوء بر جاي بگذارد .هرگز به كودكان يا بزرگسالان تب دار آسپرين ندهيد --  زيرا تركيب آسپرين و عفونت هاي ويروسي  ممكن است موجب اختلالي به نام سندروم ray  بشود ،حتي در موارد نادر ممكن است  باعث تخريب هاي مهلك  كبدي شود .پس از هيجده سالگي  اين ريسك  به صورت بالقوه از بين مي رود.

     اگر مايليد از روش هاي سنتي خانگي  مانند نوشيدن نوشيدني هاي خنك ،قرار دادن پنكه در كنار تخت فرزندتان  تا هوا را در گردش نگهدارد ، و يا حمام آب ولرم ( نه سرد ) استفاده نمائيد . به خاطر داشته باشيد كه  تمامي موارد بالا در واقع اثر درماني خود را تواما در كنار بوسه و آغوش به عنوان مكمل نشان مي دهند !  

در چه زماني بايد به كمك بيمار شتافت ؟

     در زمانهائي كه تب  در تركيب با ديگر علائم بيماري بروز مي نمايد ،بايد به سرعت  بيمار را به دكتر يا به بخش اورژانس رسانيد .اين شامل موارد زير مي شود :

  پزشك متخصص كودكان دكتر آري براون مي گويد  : دماي مقعدي   ۳۹ درجه سانتي گراد يا بيشتر در يك نوزاد  زير 6 هفته اي." نوزادان كم سن  در معرض ريسك جدي تري در برابر عفونت هاي باكتريائي هستند ،‌و  تب يكي از علائم آن مي باشد " .

      در مورد تب هائي كه بيش از 5 روز طول كشيده اند .

  تب شديد توام با بي حالي شديد و مرگ كاذب  -- كودك شما  حالت شلي و بدون رفلكس دارد  و تماس چشمي ندارد و  عموما بسيار بيمار به نظر مي رسد .

  تب شديد توام با  هر كدام از انواع مننژيت  : با  جوش هاي غير عادي روي پوست  ، سردرد هاي متوالي ، حساسيت به نور ، سرگيجه ، سفتي بدن  و درد ناحيه گلو  .

      گريه متوالي و لامنقطع .

برگرفته از سایت pediatric nursing -۱۳۸۷        

     تغییر رنگ زرد پوست و ملتحمه را گویند که از مسائل شایع دوران نوزادی است .ایکتر شایع و در اکثر مواقع خوش خیم است. اگر چه درمان نکردن ایکتر شدید با ضایعات عصبی همراه است.در ۶۰ درصد نوزادان ترم و ۸۰ درصد نوزادان نارس دیده می شود.

اگر در روزهای دوم تا هفتم تولد باشد ایکتر فیزیولوژیک محسوب می شود که بدلیل افزایش تولید بیلیروبین به علت شکسته شدن گلبولهای قرمز است.

اگر در ۲۴ ساعت اول تولد باشد و یا با بزرگی کبد و طحال و کم خونی همراه باشد یا در نوزاد ترم بیشتر از ۱۴ روز و در نوزاد نارس بیشتر از ۲۱ روز طول بکشد٬ ایکتر پاتولوژیک محسوب می گردد.

از علل مهم ایجاد ایکتر٬ ناسازگاری گروه های خونی است.اگر مادر O و نوزاد گروه خونی Aیا B باشد٬ در ۳۰ درصد موارد ایکتر داریم که خفیف تر از ناسازگاری RH است ولی شایعتر است.در ناسازگاری RH اگر مادر منفی و نوزاد مثبت باشد٬ در حاملگی اول بروز نمی کند.پس از تولد هر نوزاد RH مثبت از مادر RH منفی٬ مادر حتما باید آمپول روگام بگیرد.

در ۳ درصد موارد در نوزادان ترم پس از روز ۷ تولد٬ ممکن است ایکتر به دلیل حساسیت به شیر مادر ایجاد گردد که با قطع شیر مادر برای یک تا دو روز برطرف شده و مجددا و با شروع شیردهی مادر بروز نمیکند.

درمان با استفاده از فتوتراپی است و در موارد بیلیروبین بالاتر از ۳۰ تعویض خون صورت می گیرد .در هنگام فتوتراپی پوشش چشم و دستگاه تناسلی الزامی می باشد.مدفوع شل٬ دهیدراتاسیون و افزایش درجه حرارت نوزاد از عوارض قابل توجه فتوتراپی می باشد.

برگرفته از سایت:medical news today . com  ـ۲۰۰۸ (با تشکر از همکاران بخش نوزادان)

     در شرایط کنونی مصرف نوشیدنیها و خوراکی های حاوی کافئین شیوع بیشتری پیدا کرده است و چنان در رژیم روزانه وارد شده است که میزان مصرف آن چندان مورد توجه قرار نمی گیرد.

در این میان مطالعات نتایج متفاوتی در مورد تاثیر کافئین بر روی جنین و مادر باردار داشته اند.ولی در یکی از آخرین مطالعات در این زمینه بر روی تعداد زیادی از مادران باردار معلوم شد که مصرف کافئین با وزن کم جنین در زمان تولد همراهی دارد و با بالا رفتن میزان مصرف٬ خطر کم وزنی جنین بالاتر می رود.

چای و قهوه از نوشیدنی های معمولی هستند که حاوی کافئین می باشند. بسیار مهم است که به زنان باردار توصیه شود تا جائی که می توانند از مصرف کافئین پرهیز کنند و اگر حتی قطع آن ممکن نیست کاهش مصرف آن باز هم کمک کننده خواهد بود.

برگرفته از مجله نوین پزشکی ـ دی ماه ۱۳۸۷

     هم اکنون مشخص شده که زخم معده اغلب بدلیل هلیکوباکترپیلوری ایجاد می شود و اکثرا شروع عفونت از دوران کودکی است.

علایم:

• درد سوزشی که اغلب هنگام خالی بودن معده رخ می دهد و با خوردن غذا و یا آنتی اسید بهتر میشود.
• خستگی به دلیل کم خونی ناشی از اتلاف خون از زخم ایجاد می شود.
• مدفوع تیره که ناشی از خونریزی داخلی است.

تشخیص:

• آزمایش خون برای ارزیابی پاسخ ایمنی بدن در مواجهه با باکتری
• آزمون تنفسی اوره
• آندوسکوپی
• کشت رشد باکتری در شرایط آزمایشگاهی

درمان:

استفاده از آنتی بیوتیکها طبق نظر پزشک معالج به صورت خوراکی به مدت ۱۰ روز تا ۲ هفته برای از بین بردن هلیکوباکترپیلوری و درمان علامتی مشکلات گوارشی.

برگرفته از مجله نوین پزشکی -شماره۴۳۲ (با تشکر از همکاران بخش PICU)

رعایت نکات زیر در تهیه غذا برای این کودکان به دلیل WBC زیر ۱۰۰۰ بسیار مهم است:

• شستن صحیح دستها قبل از پخت غذا
• مواد غذایی کاملا داغ٬ فریز شوند.
• یخ زدایی به صورت سریع انجام شود.
• غذاها کاملا پخته شوند.

مواد غذایی مورد استفاده این بیماران شامل:

1. نان:حداکثر تا ۲ روز بعد از پخت قابل استفاده است و در یخچال نگهداری شود.
2. نوشیدنیها:آب جوشیده استفاده شود.چای و قهوه داغ مصرف شود و شیر پاستوریزه فقط به صورت یکبار مصرف استفاده شود. کولاهاو آب میوه های غیر استاندارد مصرف نشود.
3. پاستا و برنج:به صورت جوشیده و کاملا پخته مصرف شود.
4. پروتئینهای حیوانی:همه به صورت کاملا پخته مصرف شود .از مصرف کباب و سوسیس و کالباس خودداری شود.
5. لبنیات:به صورت پاستوریزه و در یخچال با توجه به تاریخ مصرف نگهداری و مصرف شود.از مصرف کره٬ پنیر فتا و پنیر خامه ای و لبنیات محلی خودداری شود.
6. تنقلات:آب نبات چوبی یک بار مصرف٬ مربای تازه و پاستوریزه ٬ بیسکویت خشک. از سس گوجه فرنگی پاستوریزه و ادویه فقط در غذا استفاده شود. 

برگرفته از مقاله:bone marrow transplation _2008 ـ(با تشکر از همکاران بخش PICU)

• تغذیه ناکافی در دوران بارداری ممکن است به تولد نوزاد کم وزن منجر شود.
• در طول بارداری و شیردهی می بایست مانند مواقع غیربارداری تنوع در مصرف مواد غذایی را رعایت کرده و از چهار گروه اصلی غذاها استفاده نمائید.
• مصرف مایعات فراوان توصیه می شود.
• برای جلوگیری از یبوست از میوه ها و سبزیهای تازه استفاده کنید.
• در دوران بارداری از غذاهای کلسیم دار مانند:شیر٬ ماست٬ پنیر و کشک کم نمک استفاده کنید.
• برای پیشگیری از کم خونی٬از ماه چهارم بارداری تا چهار ماه پس از زایمان از قرص آهن استفاده کنید.
• نیاز به ید در بارداری بیشتر است. کمبود ید ممکن است موجب کاهش قدرت یادگیری کودک در مدرسه و در موارد شدید عقب ماندگی رشد مغزی و جسمی گردد. لذا مصرف نمک یددار را فراموش نکنید.

برگرفته از جزوات آموزشی وزارت بهداشت (با تشکر از همکاران بخش گوارش)

اگر کودکتان مدام با تکرار کلمات و جملات شما را خسته و عصبی می کند٬ توصیه های زیر را مد نظر داشته باشید:

• به کودکتان بگوئید احساستان در مقابل تکرار چیست. این کار را به شکلی انجام دهید که کودک آن را بفهمد.مثلا بگوئید: عزیزم٬ این کار تو تا سه بار خنده دار است بیشتر از آن مرا خسته می کند. پس لطفا تکرارش نکن.
• مخاطب جدید به او معرفی کنید.به کودک بگوئید حرفهایش را برای عروسکهایش یا پشت تلفن اسباب بازیش تکرار کند.
• توجه نشان ندهید. اگر کودکتان واکنشی از جانب شما نبیند٬ خود به خود کارش را ترک می کند.

بر گرفته از مجله موفقیت تیر ماه ۱۳۸۷ -(با تشکر از همکاران بخش جراحی یک)

     به نظر می رسد  که نسل آینده در محیطی کاملا  استریل  زندگی  کرده و  تمام وقتشان را صرف بازی های کامپیوتری و تماشای تلویزیون کنند.

     محققان بر این باورند که برخی رفتارهای امروزی باعث کاهش ایمنی در کودکان و افزایش استعداد ابتلاء به عفونتهای مختلف در آنها شده است.طی تحقیق جدیدی که توسط محققان صورت گرفت٬ مشخص شد که بیش از ۶۰ درصد از والدین تصور می کنند که باید فرزندانشان در محیطی عاری از باکتری رشد کنند. به همین علت از مواد آنتی باکتریال بیشتری استفاده می کنند که همین امر موجب پائین آمدن سیستم ایمنی فرزندان و همچنین مقاوم شدن به انواع مختلف باکتریها در آنها می شود.

برگرفته از هفته نامه اخبار پزشکی ـ اسفند ۱۳۸۶ (با تشکر از همکاران بخش جراحی۲)

     محققان اسپانیایی اعلام کردند٬ تکان دادن نوزادان برای آرام کردن گریه آنها٬ می تواند آسیبهای مغزی متعددی را ایجاد کند بدون آنکه نشانه ظاهری در آنها مشاهده شود.

     اگر چه میزان آسیب مغزی به تکرار٬ شدت و استمرار تکان دادن نوزادان بستگی دارد٬ اما آسیبهای کوچک دیگری نیز وجود دارد که به خاطر این مشکل ایجاد می شود مانند زودرنجی٬ رخوت و بی حالی٬ تشنج٬ استفراغ یا بی اشتهایی و دیگر آسیبهای جدی تر مانند آسیب چشمی و یا شکستگی استخوان.

     بیشتر قربانیان این مشکلات زیر دو سال سن دارند و آسیب پذیرترین آنها شامل: نوزادان نارس٬ نوزادان کم وزن٬ نوزادان مبتلا به کولیک مفرط٬ نوزادان معلول٬ دوقلوها و فرزندخوانده ها هستند.

     نتایج این تحقیق در نشریه ( nursing journal rol ) به چاپ رسیده است.

بر گرفته از ماهنامه اخبار پزشکی اسفند ۱۳۸۶ (با تشکر از همکاران بخش جراحی۲ )

     عوامل گوناگونی وجود دارند که در تمام مراحل زندگی از بدو تولد تا بزرگسالی می توانند به اشکال مختلف خلاقیت فرد را با مانع روبرو کنند. این عوامل به طور مستقیم یا غیر مستقیم فرد را تحت تاثیر قرار می دهند و سبب تخریب آن می شوند.

     این دسته از عوامل را می توان با عنوان موانع محیطی خلاقیت نامگذاری کرد.برخی از این موانع منشاء خانوادگی دارند٬ یعنی در جریان تعامل کودک با والدین و محیط خانه پدید می آیند.با شناسایی این موانع می توان بستری فراهم آورد که خلاقیت فرزندان عزیزمان شکوفاتر شود. این عوامل به شرح زیر است:

1. تبعیض
2. وعده پاداش
3. بیهوده شمردن تخیلات کودک
4. تحمیل علاقه
5. نشناختن علایق درونی کودک
6. قوانین خشک و دست و پا گیر در منزل
7. انتقاد مکرر از رفتارهای کودک
8. نبود حس شوخ طبعی در محیط منزل
9.  تحمیل نقش بزرگسال به کودک

برگرفته از روزنامه جام جم ۱۳ شهریور ۱۳۸۷

(با تشکر از همکاران بخش جراحی۲)

تشنج به علت تغییرات غیرطبیعی الکتریکی مغزدرفعالیت موتوری، در10 درصد کودکان دیده می شود. اولین حملات تشنجی به طورمعمول به دنبال ضربه، هایپوکسی، تب، عفونت، اختلالات الکترولیت ها و عوامل محرک محیطی ایجاد می شود. اگرکانون تغییرات دریک مکان باشدعلایم موضعی یا Focal ایجادمیکند. درصورت گسترش تغییرات الکتریکی ازنیمکره ای به نیمکره دیگر تشنج شکل General پیدا می کند که نسبت به علائم موضعی پیش آگهی بهتری دارد. چنانچه حملات تشنـجی درفاصله 24 سـاعت بیشـتر از 2بار بدون وجـود هیـچ عامـل تـحریک کننـده ای رخ دهـد این حملات به صرع تبدیل می شود. تشنج ناشی ازتب از معمولترین اشکال تشنج در سنین 18-14 ماهگی است که زیر 9 ماه وبالای پنج سال نادر است.نیاز به درمان طویل المدت نداشته و معمولا علت ژنتیکی وزمینه فامیلی مطرح بوده و پاتوفیزیولوژی اصلی شناخته شده نیست.  مهمترین امر دردرمان تشنج ناشی ازتب، رد علت تب با بررسی(اوتیت، شیگلوز، عفونت های تنفسی، اسهال)، ردمننژیت،کنترل ودرمان تب می باشد.

     عوامل تحریک کننده در تشنج ها شامل نورچراغ ماشین، فلاش دوربین، بازتاب نور روی آب، صداهای بلند ناگهانی و حرکات  ناگهانی    می باشد  . بررسی عواملی چون اسهال واستفراغ، دهیدراتاسیون، خستگی، کاهش قندخون صبحگاهی، پروتئین ناکافی درغذای مصرفی و هایپرونتیلاسیون دربیماران تشنجی ازعوامل مهم می باشد.

      در زمان تشنج مشاهده نوع حرکات تشنجی، شروع حرکات، مدت زمان حرکات غیرطبیعی، وضعیت کودک هنگام تشنج، تونیسیته عضلانی، رنگ صورت، سیانوزه شدن بیمار، گویش بیمار، موقعیت چشم ها ومردمک، هوشیاری، توانایی حرکتی بیمار، تظاهرات پس از تشنج از جمله بی اختیاری ادراری بیمار،تکلم بیمارپس ازحملات وتاریخچه ای که همراهان بیمار میدهند از موارد مهمی است که دردرمان صحیح وشناسایی نوع حملات کمک می کند.

   اقدامات پرستاری درهنگام تشنج کودک:

     آرام بـاشـیم.درکنـارکودک بمانیـم. تلاش کنیم حیـن تشنج کودک آسـیب نبیـند.کـودک راازانـظار عمـومی محافظـت کنیــم. زمان تشنج ونـوع حـرکات راخـوب مشاهـده کنیم. درصورتیـکه کـودک درحـالت تـشنج ایـستاده ویانشسـته است اورا به حـالت خوابـیده قراردهیم. بالش کوچک زیر سرکودک قراردهیم. لباسهای تنگ کودک راخارج نماییم. اجسام سفت را ازمحیط کودک دورکنیم. تشنج بدون هیچ مداخله ای ادامه یابد. درصورت استفراغ سرکودک رابه یک طرف چرخانده، کودک رامحدودنمی کنیم. به دنباله حملات تشنجی بازکردن راه هوایی، رساندن اکسیژن به بیمار، تنفس مفید، توجه به سیرکولاسیون عروقی، همزمان استفاده ازدیازپام وریدی یا رکتال 2/0 تا 4/0 میلی گرم به ازای کیلوگرم، توجه به عوامل تحریک کننده محیطی ودعوت از والدین به منظور حفظ آرامش وآموزش به والدین درارتباط با  نحوه صحیح دادن داروها ، خودداری از قطع ناگهانی داروها، آموزش احیاء قلبی تنفسی،  آموزش عوارض داروها از جمله مهمترین اقدامات تنفسی می با شد. شناسایی عوارض داروها ازجمله تغییرات شخصیتی ورفتارهای سایکوتیک، تضعیف فرایندهای شناختی ، پرتحرکی، سندرم استیونس-  جانسون  به دنبال مصرف فنوباربیتال، هایپر پلازی لثه، لوپوس اریتروماتوز، استیونس-  جانسون، ریکتز، استئو مالاسی و دیسکرازی های خونی به دنبال مصرف فنی تویین، خواب آلودگی، آگرانولوسیتوز، هایپوناترمی، آنمی آپلاستیک، گیجی به دنبال کاربامازپین وعوارض دیگر دارویی نیز ازمواردی می باشد که پرستاران می بایست به آن توجه نمایند.

 بر گرفته از کتاب پرستاری کودکان ـ ویلی ونگ ۱۳۸۷ (با تشکر از همکاران بخش خون و اعصاب) 

     مقدمه: تشنج به دنبال اختلال فعالیت الکتریکی مغز در اثر عوامل گوناگونی چون تب رخ میدهد. 3 %از بچه های  6 ماهه تا 6 ساله درصورت دمای بدن بالاتر از 39 درجه ممکن است دچار تشنج بشوند.

      محتوا: تشنج ناشی از تب معمولا در سنین 4-1 سال رخ می دهد و بدنبال هر بیماری که منجر به افزایش دمای بدن شود از جمله عفونت های فوقانی تنفسی، عفونت لوزه ها، اوتیت، عفونت های کلیوی، عفونت های ویروسی و گاهی اوقات 8 تا 14 روز پس از واکسیناسیون رخ میدهد.  به طور معمول روز اول یک بیماری به عنوان اولین علامت وجود یک بیماری در بدن تظاهر می یابد. این نوع تشنج خیلی خطرناک و جدی به نظر نمی رسد و حتی منجر به صرع نمی گردد.  90% کودکان مبتلا به تشنج ناشی از تب تا زمان رسیدن به سن مدرسه دیگر این نوع از تشنج را تجربه نمی کنند. مدت زمان این حمله بین 1تا 5 دقیقه می باشد. کودک در ابتدا    بر افروخته و داغ می باشد، خواب آلوده و گیج بنظر می رسد و احساس سقوط می کند، ممکن است تنفس کودک به مدت 30 ثانیه قطع گردد و پوست متمایل به آبی می گردد، ماهیچه های کودک سفت شده و این امر منجر به درد و سپس گریه کودک می شود، ماهیچه های بازو، پاها و صورت می لرزد، کنترل ادرار را از دست داده و به یک خواب عمیق میرود. در حین تشنج کودک کاملا غیر هوشیار و ناآگاه می باشد و همواره والدین از این موضوع رنج می برند.  با توجه به پیش آگهی و عدم نیاز به درمان دراز مدت این نوع از تشنج پرستاران می بایست والدین را با موارد ذیل در ارتباط با مدیریت تشنج ناشی از تب آشنا سازند: 

1. دمای طبیعی بدن 5/37- 36 می باشد. وقتی کودک شما بیماری دارد و احساس می کنید آرام و بی حال است از لحاظ داشتن تب بررسی نمایید. موارد غیر طبیعی مثل گلودرد یا داغ بودن پشت و بالا تنه بیمار نسبت به پاها را جدی بگیرید.
2. شانس ابتلا ء  به تشنج مجدد در کودکی که یکبار به دنبال تب تشنج کرده است 30% است یعنی اینکه 70% کودکان مجدد، تشنج ناشی از تب را نخواهند داشت. خطر تشنج هر سال کاهش یافته و نهایتا تا 6 سالگی به کمترین مقدار خود   می رسد.
3. پیش آگهی تشنج ناشی از تب خوب بوده و ندرتا نیاز به دارو دارند.
4. تب پاسخ طبیعی بدن جهت مقابله با عفونت می باشد. بچه ها بطور متوسط 4 تا 6 بار تب در2 سال اول زندگی را تجربه  می کنند.  این تب ها معمولا خطرناک نیستند. فقط 10 % تب های کودکان خطرناک بوده و باید مورد بررسی قرارگیرند.
5. کودک را در یک محیط نسبتا خنک نگاه دارید.
6. لباسهای اضافی کودک را خارج کنید. بهتر است یک لباس نخی ساده بر بدن کودک باشد. لباسهای تنگ اطراف گردن کودک را خارج نمایید.
7.  در صورت حرکات تشنجی کودک را به یک خوابیده  به سمت پهلو قرار دهید.  سر کودک را به آرامی به سمت بالا چرخانده  تا راه هوایی کودک باز بماند.
8. هر ترشحی را از اطراف دهان کودک خارج کنید.
9. در صورتیکه کودکتان تب دارد اگر تحمل می نماید کودک را تشویق به خوردن مایعات خنک و فراوان با حجم کم بکنید. چرا که افزایش دمای بدن گاهی اوقات در اثر دهیدراتاسیون رخ می دهد. نگران تغذیه کودک نباشید.
10. در صورتیکه کودکتان احساس راحتی می کند آب حمام را هم دمای بدن گرم کرده و کودکتان یک دوش گرم بگیرد.
11. درصورت همکاری کودک از پا شویه صحیح استفاده نمایید. ناراحتی ودیسترس  منجر به افزایش دمای بدن کودک می شود پس از ناراحتی کودکتان بپرهیزید.
12. پس از حملات تشنجی کودک به دلیل خستگی مغز نیاز به خواب پیدا می کند، در صورتیکه پس از حمله تشنج کودک به سختی بیدار می شود حتما اطلاع دهید.
13. جهت کاهش تب می توانید از استامینوفن طبق دستورالعمل استفاده نمایید. به خاطر داشته باشید این دارو فقط تب را کنترل میکند در صورت ادامه تب علت عفونت کودکتان را بررسی نمایید.

بر گرفته از کتاب پرستاری کودکان ـ ویلی ونگ۱۳۸۷ (با تشکر از همکاران بخش خون و اعصاب)

     زمانی که کودک شما دچار خونریزی از بینی می شود نکات زیر را به کارگیرید:

 1.   ابتدا آرامش خویش را حفظ نمایید چراکه اضطراب شما به کودکتان منتقل شده و باعث می شود که خونریزی کودک شما بیشتر شود.

2.   کودک راست بنشیند واز دراز کشیدن تا حد امکان خودداری کند.

3.    به او بگویید از طریق دهان نفس بکشد.

4.      از بلعیدن خون خودداری کند.

5.      با استفاده از انگشت سبّابه و شست به محل جدا شدن دو تیغه بینی فشار وارد کنید.

6.       گلوله های کوچک پنبه در حفرات بینی قرار دهید.

7.      درصورت تداوم خونریزی از کیسه یخ در مدت کوتاهی روی پل بینی استفاده کنید.

8.      درصورت عدم قطع خونریزی او را به یک مرکز درمانی منتقل نمایید.

بر گرفته از کتاب رفرنس پرستاری کودکان ۱۳۸۵ (با تشکر از همکاران بخش خون و اعصاب)

     براساس قرارداد مصوبه در ارتباط با حقوق کودکان در سال 1990 ، کودکان علاوه بر حق برخورداری از حیات، تکامل و توجه به خواست و علائق آنان دربر نامه ریزی های مربوطه، حق سلامت و استفاده از امکانات درمانی همچون افراد بزرگسال را دارند. تکامل دوران کودکی و نوجوانی به عواملی چون آموزش، تعامل فردی و سلامت مرتبط است. مداخلات درست از سوی اجتماع، خانه و مدرسه  دراین مرحله نقش چشمگیری در آینده این قشر دارد. در کنفرانس HIV در سال 2001 در ارتباط با کودکان به این نتیجه دست یافتند که ایدز اثرات جدی بر رشد و تکامل کودکان می گذارد.

     آموزش ایدز می بایست به روش های گوناگون در مدارس از سرگرفته شود. این امر می تواند به صورت یک طرح درس یا برنامه یا فعالیت آموزشی فوق العاده مثل کلوپ های پیشگیری از ایدز ارائه شود. این آموزش می بایست قبل از شروع فعالیت های جنسی وبا توجه به سن کودکان در دانش آموزان صورت بگیرد( ترجیحا در مدارس ابتدایی) . برنامه ریزان درا مر آموزش باید به مسائل مذهبی و اجتماعی هر جامعه توجه داشته باشند و از مشارکت والدین و کودکان بهره ببرند از سوی دیگر معلمان نیز تعلیمات ویژه ای دراین ارتباط دیده باشند.

    اطلاع رسانی در ارتباط با ایدز مسئله مهمی می باشد اگر چه به تنهایی کافی نمی باشد اما لازم می باشد.

    آموزش مهارت های زندگی در مدارس به عنوان بخشی از فعالیت هایی است که در ارتقاء کودکان و نوجوانان نقش بسزایی دارد.  بسیاری از این فعالیت ها آسیب پذیری کودکان را نسبت به ابتلا به HIV را کاهش میدهد. یکی از مهارت های زندگی آموزش بهداشت فردی به دانش آموزان می باشد که این امر به دنبال ارائه خدمات بهداشتی در مدارس، اتخاذ سیاست های بهداشتی در اماکن تعلیم و تربیت و یاد دادن اصول بهداشت فردی می باشد که منجر به ارتقاء بهداشت در خانه، مدرسه و نهایتا درسطح وسیعتر یعنی در جامعه می گردد. توجه به کیفیت آموزش و ارتباط با نیازهای عمومی، ایجاد فرصت های یکسان آموزشی برای دختران و پسران و آموزش مسائل مربوط به سکس دراین قشر و تدارک خدمات اجتماعی جهت پایش مشکلات مدارس در ارتباط با آموزش های مرتبط با بیماری ایدز از موارد مهم دیگر می باشند.

    نتیجه: نقش مدارس ابتدای امر، آموزش می باشد. از آنجایی که مدرسه یک مکان آموزشی، حمایتی جهت رشد و تکامل دانش آموزان است وبه عنوان یک مکان کلیدی که نیازهای روحی، روانی و اجتماعی آنان شناسایی میگردد به طور مثال  مسائل روحی و روانی پس از مورد سوءاستفاده واقع شدن، لذا مدارس می توانند با ارتقاء برنامه های بهداشتی اصولی، به طور عملی حامیان مناسبی برای قشر آسیب پذیر دانش آموزان در جامعه به حساب آیند. 

     بر طبق گفته دکتر ابوالقاسمی ٬ رئیس سازمان انتقال خون ایران ۱۰ هزار کیسه خون جدید مخصوص کودکان و نوزادان از حدود یک ماه آینده وارد چرخه خدمات می شود.

     به منظور جلوگیری از هدر رفتن و اسراف خون ٬ کیسه های مخصوص اطفال که گرانتر از کیسه های معمولی می باشد٬ از سه محفظه جداگانه و متصل به هم تشکیل شده که یک واحد ۲۵۰ سی سی در آن در سه محفظه جداگانه ذخیره می شود٬ بنابراین هر بار می توان یکی از قسمتهای آن را برای یک کودک یا نوزاد نیازمند خون استفاده کرد.

برگرفته از روزنامه ایران   ۱۳ شهریور ۱۳۸۷ (با تشکر از همکاران بخش جراحی۲)

     دیالیز صفاقی نوعی دیالیز است که در آن تصفیه مواد زائد از طریق صفاق انجام می گیرد. تعویضهای دیالیز صفاقی دارای۳ مرحله می باشد:

۱-در مرحله اول محلول دیالیز از بدن کودک خارج شده که توسط آن مواد و مایعات اضافی نیز از بدنش خارج می گردد.

۲-محلول دیالیز وارد حفره شکم می شود. چند نوع محلول دیالیز در بازار است که با نظر پزشک معالج تعیین می شود.همچنین تعداد دفعات دیالیز در شبانه روز نیز به نظر پزشک معالج بستگی دارد.

۳-در مرحله سوم مایعی که وارد شکم بیمار شده٬ برای مدت معینی باقی می ماند که در این زمان مواد و آب اضافی از بدن کودک گرفته شده و وارد محلول دیالیز می شود.

     نکات مهم:

۱- حفظ روحیه کودک و والدین

۲-یادگیری نحوه انجام دیالیز به طور کامل توسط والدین

۳-آشنایی با عوارض مربوط به دیالیز صفاقی مثل عفونت٬ پریتونیت٬ فتق و ...

۴-مراجعه به مــرکــــز درمانــی در صــورت بـروز تــب٬ اسهــال٬ بی اشتهایی٬ استــفراغ ویا کدورت محلول.

بر گرفته از کتاب دیالیز صفاقی در کودکان ۱۳۸۶